1.
1.
HIC TibI SIT NOTUs BOTACINus
2.
2.
SEPULTURA GUILIELMI
MAGISTERI QUI FECIT PERGUM SanCtE
MARIE.
3.
3.
BUSKETus IACET HIC QUI MOTIBus INGENIORUm
DULICHIO FERTUR PREVALUISSE DUCI
MENIBus ILIACIS CAUTUS DEDIT ILLE RUINAm
HUIUS AB ARTE VIRI MENIA MIRA VIDES
CALLIDITATE SUA NOCUIT DUX INGENIOSus
UTILIS ISTE FUIT CALLIDITATE SUA
NIGRA DOMus LABERINTHUS ERAT TUA DEDALE LAUS Est
AT SUA BUSKETUm SPLENDIDA TEMPLA PROBANT.
Non HABET EXEmPLUm NIVEO DE MARMORE TEmPLUm
QUOD FIT BUSKETI PRORSUS AB INGENIO
RES SIBI COMmISSAS TEMPLI CUm LEDERET HOSTIS
PROVIDUS ARTE SUI FORTIOR HOSTE FUIT
MOLIS ET IMMENSE PELAGI QUAS TRAXIT AB IMO
FAMA COLUMNARUM TOLLIT AD ASTRA VIRUM
EXPLENDIS A FINE DECEM DE MENSE DIEBUS
SEPTEMBRIS GAUDENS DESERIT EXILIUM
4a.
4a.
QUOD VIX MILLE BOUm POS-
SENT IUGA IUNCTA MOVerE
ET QUOD VIX POTUIT
PER MARE FERRE RATIS
BUSKETI NISU QUOD
ERAT MIRABILE VISU
DENA PUELLARUM
TURBA LEVABAT ONUS.
4b.
4b.
QuoD VIX MILLE BOUm POSSENT IUGA IUNCTA MOVerE
ET QUOD VIX POTUIT Per MARE FERRE RATIS
BUSKETI NISU QuoD ERAT MIRABILE VISU
DENA PUELLARUm TURBA LEVABAT ONUS
5.
5.
EX MERITO LAUDARE TUO TE PISA LABORANS
NITITur E ProPRIA DEMERE LAUDE TUA
AD LAUDES URBS CLARA TUAS LAUS SUFFICIT ILLA
QuoD TE Pro MERITO DICERE NEMO VALET
NON RERUm DUBIUS SOCCESSUS NeQUE SeCunDus
SE TIBI PRE CUNCTIS FECIT HABERE LOCIS
QUA RE TANTA MICAS QuoD TE Qui DICERE TEMPTAT
MATerIA PRESSUS DEFICIET SUB1TO
UT TACEAm RELIQUA QuiS DIGNUm DICERET ILLA
TemPoRE PRETERITO QUE TIBI CONTIGERINT
MILIA SEX DECIES SICULUm ProSTRATA POTENTER
DUm SUPerARE VOLunT EXSUPerATA CADUNT
NAmQue TUUm SICULA CUPIENS GENS PerDERE NOMEN
TE PETIIT FINES DEPOPULATA TUOS
UNDE DOLENS NIMIUm MODICUmDISFERRE NEQUISTI
IN ProPRIOS FINES QUIN SEQue RERIS EOS
HOS IBI CONSPICIENS CUNCTOS MESSANA PERIRE
CUm GEMITU QUAmVIS HEC TUA FACTA REFERT
HIS MAIORA TIBI POST HEC URbS CLARA DEDISTI
VIRIBus EXIMIIS CUm SUPerATA TUIS
GENS SARACENORUm PERIIT SINE LAUDE SUORUm
HINC TIBI SARDINIA DEBITA SEmPer ERIT
TERTIA PARS MUNDI SENSIT TUA SIGNA TRIUNPHI
AFRICA DE CELIS PreSULE REGE TIBI
NAm IUSTA RATIONE PETENS ULCISCIER INDE
EST VI CAPITA TUA URBS SUPerATA BONA.
6.
6.
QUAm BENE QUAm PU-
LCHRE ProCUL HAUD
Est EDES AB URBE QUE
ConSTRUCTA FUIT CI-
VIBus ECCE SUIS
TEmPORE VUIDONIS PA-
PIENSIS PreSULIS HU-
IUS QUI REGI FA-
Ma Est NOTus ET IPSi PA-
PE.
7.
7.
REGIA ME ProLES GENUIT PISE RAPUERUNT
HIS EGO CUM NATO BELLICA PREDA FUI
MAIORICE REGNUm TENUI NUNC CONDITA SAXO
QUOD CERNIS IACEO FINE POTITA MEO
QUISQUIS ES ERGO TUE MEMOR ESTO CONDITIONIS
ATQue PIA PRO ME MENTE PRECARE DEUM
8.
8.
SEPULCRUm FILIORUm LANBerTI
9.
9.
UGUICIO CAXA
10.
10.
ANNO QUO XPistuS DE VIRGINE NATUS AB ILLO
TRANSIERANT MILLE DECIES SEX TRESQue SUBINDE
PISANI CIVES CELEBRI VIRTUTE POTENTES
ISTIUS ECCLesiE PRIMORDIA DANTur INISSE
ANNO QUO SICULAS EST STOLUS FACTUS AD ORAS
QUOD SIMUL ARMATI MULTA CUM CLASSE PROFECTI
OMneS MAIORES MEDII PARITERQUE MINORES
INTENDERE VIAM PRIMAm SUB SORTE PANORMAm
INTRANTES RUPTA PORTUm PUGNANDO CATENA
SEX CAPIUNT MAGNAS NAVES OPIBUSQue REPLETAS
UNAm VENDENTES RELIQUAS PRIUS IGNE CREMANTES
QUO PRETIO MUROS CONSTAT HOS ESSE LEVATOS
POST HINC DIGRESSI PARUmTERRAQuePOTITI
QUA FLUVII CURSUm MARE SENTIT SOLIS AD ORTUM
MOX EQUITUm TurBA PEDITUm COMITANTE CATERVA
ARMIS ACCINGUNT SESE CLASSEmQue RELINQUUNT
INVADUNT HOSTES CONTRA SINE MORE FURENTES
SED PRIOR INCURSUS, MUTANS DISCRIMINA CASUS
ISTOS VICTORES ILLOS DEDIT ESSE FUGACES
QUOS CIVES ISTI FERIENTES VULNERE TRISTI
PLURIMA Pre PORTIS STRAVERUNT MILIA MORTI
CONVERSIQue CITO TENTORIA LITORE FIGUNT
IGNIBus ET FERRO VASTANTES OMnIA CIRCm
VICTORES VICTIS SIC FACTA CEDE RELICTIS
INCOLUMES MULTO PISAm REDIERE TRIUMPHO
11.
11.
HOC OPUS EXIMIUM TAm MIRUm TAM PRETIOSUM
RAINALDUS PRUDENS OPERATOR ET IPSE MAGISTER
CONSTITUIT MIRE SOLLERTER ET INGENIOSE
12.
12.
DE ORE LEONIS LIBERA ME DOMINE ET
A CORNIBUS UNICORNIUM HUMILITATEM MEAm
13.
13.
CIO
14a.
14a.
LUCENBURGENSIS FUIT HIC COMES INCLITUS ENSIS
EXEMPLUM SERIES NOBILITAS SPETIES
SEPTIMUS ENRICUS VIRTUS ET TRACTUS APRICUS
REX REGUMQue SOLE GRATIA DeI VerA TOLE.
14b.
14b.
IMPerATORis MAIESTAS ORBIS VIS SPES ET POTestAS
ET DECOR ET VITA NUNC IACET INTUS ITA
IS DOCET UNDE VIROS SOLUS ET CORPORE MIROS
SUSTINE ANTE DOMO CONDITUR OMNIS HOMO
15a.
15a.
In NOMINE DomiNI AMnN. BORGHONGNO
DI TADO OPERAIO DELL OPERA DI
SanCtA MARIA FECE FARE TUCTI Q-
UESTI GRADI LI QUALI SONO IN-
TORNO A QUESTA ECCLesIA DEL-
LO DUOMO ET FUNO INCHOMINCIA-
TI ANNI DomiNI CoRenti MCCLXXXXVIII
FURO FINITE ANnI DomiNI MCCC
15b.
15b.
ANCHO FECIE FARE LO SOPRADETTO MESERE BORGHOGNO LALTARE
DI SanCtO RANIERI E DOTOLA NE LA VILA
DARENA DE LA SUA PROPIA TE-
RA (et) FECIE FARE LECLESIA
DI CHANPO SanCtO DA LARCHOARA IN SU (et) FECIE FARE
LO CIOSTRO DEL FINILE CHE IN CHAPO DELE CHASE DI L
UOPerA (et) FECE FARE LA FONTE CHe NE LA VIA DA
POrTO A SanCt0 STEFANO.
16.
16.
AG.IMNATO..ROSAMATOR
17.
17.
In NOMINE DOomiNI AMeN
BORGHOGNO DI TADO FE-
CE FARE LO PERBIO NUOV-
O LO QUALE (e) IN DUOMO
COMINCIOSI COREnTE ANI
DomiNI MCCCII FU FINIT-
O IN ANI DomiNI CORENT-
E MCCCXI DEL MESE D-
I ICIENBRE
18.
18.
SEPULCRUM DE STANTIO
19.
19.
turMAE MINORUM
20.
20.
parTHIici
21.
21.
E 77 P M CR B
22.
22.
UNGARIO NATUS GUIDO IACET HIC
TUMULATUS
CUM QUO RICARDUS CLARUS ET EGREGIUS
23.
23.
SEPulcrum COMITUm DE SEPTIMO
24.
24.
TRANSMUNDuS QuonDam LEONIS
25.
25.
SEPulcrum MELII QUONDAM MARRESI
26.
26.
SIBERTUM
CUM PROLE SUA
ROGO SUSCIPE XRistE
Anno Domini MCXXXVII
27.
27.
CUNITHO DE DOANA
28.
28.
CUNITHO
DE DOANA
29.
29.
PANDULFus
30.
30.
VUIDO ATHO VUIDOLINus DE SUNNEO
31.
31.
DULFUs
32.
32.
SIGNORELLUS FILIUS VICINI
Pro DAINA UXORE SUA
HABET MONUMenTUm
33.
33.
BENETO FiLOPA.TI
34.
34.
UBERTUS
35.
35.
VDERtO caveat dei verbum
36.
36.
BERISO
37.
37.
LEOPOLDO II AUSTRiae Magno Etruriae Duci
TUTORI ORNAMENTORUM URBIS VIGILANTISSIMO
QUOD
EXEMPLO SUPERIORUM PRINCIPUM
ET MAGIS INSTINCTU SUO
HUIC AEDI PRIMORI TURRI EIUS BAPTISTERIOQUE
ET SEPULCRETO INSTAURANDIS
MAGNAM STIPEM IMPENDERIT
ORDO ET POPULUS PISANUS ANno MDCCCXXX
MARMOR
DOMINO MUNIFICENTISSIMO
AD MEMORIAM POSTERITATIS.
38a.
38a.
ANNO DomiNI MCXVI IX KaLendAS AUGUSTI
OBIIT DomiNA MATILDA FELICIS MEMORIE COMITISSA QUE Pro
ANIMA GENITRICIS SUE
DomiNE BEATRICIS COMITISSE
VENERABILIS IN HAC TUmBA HONORABILI OUIESCEnTIS
IN MULTIS PARTIBus MIRIFICE HANC DOTAVIT
ECCLesIAM
QUARum AnImE REQUIESCANT In PACE
38b.
38b.
ANNO DomiNI MCCCIII SUB DIGNISSIMO OPerARIO
DomiNO BURGUNDIO TADI
OCCASIONE GRADUUM FIENDO
Rum Per IPSUM CIRCA ECCLesIAM SUPraDICTAM TUMBA
SUPerIus NOminATA BIS TRASLATA FUIT NUnC DE
SEDILIBus
PRIMIS In ECCLesIAM NUnC DE ECCLesIA
In HUnC LOCUm UT CErNITIS EXCELLENTEM
39.
39.
SARCOPHAGO BEATRICIS MATRIS MATILDIS
HINC AMOTO IN COEMETERIUM URBANUM
AD SANCTAE MARIAE MAIORIS
OMNIUM ORDINUM PLAUSO
VI IDus FEBRUARI MDCCCX ILLATO
AEDIBUS BASILICAE PISANAE PREFECTUS
TRANSLATIONIS HUIUS MEMORIAM
POSTERIS TRADI CURAVIT
40.
40.
CaesAR Titus AElius…
41.
41.
pRONEPoti
Tito AELIO HADRIANO
ANTONINO AUgusto PIO PONTifici
MAXimo TRIBunicia POTESTate III
COnSuli III Patri Patriae
iNDULGENTISSIMo principi
42.
42.
NervAE PROnepote
43.
43.
AMIzziO
BONIzzO
TORNATORI
44.
44.
BONUS ET SUI NEPOTES
45.
45.
ISTE SEPUL-
TURE SUNT
DE MAISTRI
46.
46.
…divI TRAiani…
47.
47.
Vivus Fecit Dis Manibus
48.
48.
SNYCHIUS
MARCELLUS
…VIVIR CARAE NYCHI
AMANDUS
VIVIR harusPICES
…SABINA SOROR
…AMANDO PATRI
…SABINO FRATRI
…RICIUS
49.
49.
IHC EST SEPulcrum
MAISTRI
GUIDO ET AR-
RIGO BUNNO
50.
50.
MARTINUS SALCETO
51.
51.
…O NARCIsso…
creSCENTi
aUGUSTali…
in fronte pedes
iN AGRo Pedes.
52.
52.
Sepolcro Per BANDINO TAVERNAIO
53.
53.
ENRIGO
54.
54.
…OMU…
…IIIOI…
…MER…
…AIAR…
…CON…
…SORO…
55.
55.
pATRI N
…S
56.
56.
Sepulcrum CANEO
57.
57.
IOHANNES
58.
58.
BONUS ET SUI NEPOTES
59.
59.
Hoc Sepulcrum Est FILIORum CARBONIS
60.
60.
IERARDO FILIO ALBITHI
61.
61.
ILDEBRANDUS
FILIO BONELU-
CE
62.
62.
Anno Domini MDXXI
63.
63.
ORSICO
64.
64.
UGOLINUS
65.
65.
BERNARDUS SAPPAIO
66.
66.
cAESar
67.
67.
IMPeratori CAESARI
DIVI HADRIANI FILio
DIVI TRAIANI PARTHici
nepoti divi Nervae
68.
68.
IMPeratori CAESARI
69.
69.
QUAM SEQUERIS BELLI FORTUNA LAUDE SEQUARIS
ROMAM PISA TUI CONSULIS EGREGII
CLARUIT HENRICUS DIC DIC VIRTUTIBUS ALTIS
NOMEN CUIUS ERIT SEMPER IN ORE MEIS
HIC TIBI NEMPE CATO FUIT ECTOR TULLIUS ALTER
MENTE MANU LINGUA PAR TRIBUS UNUS HOMO
FABRICIUS CASTIS SPREVIT TEMPORIBUS OLIM
MUNERA CONTEMPSIT HIC ET IN ORBE LEVI
REGOLUS ISTE TIBI CAPTUS TUA BELLA GERENDO
BLANDA MINAS MORTEM SPERNERE FERRE PATI
PREPOSUIT PRO TE MUTANS NON VIVERE PERDENS
CLAUDITUR HIC MUNDI CLIMATA CORDE TENENS
70.
70.
genIO
coloniae OSTIENSis
saCRUM
TiMOTHEUS pro salute
DOMUS Augustae
POSUIT
71.
71.
Caesari principi juventutis oRDO POPULUS-
qUE PISANUS
dEVOTUS NU-
MINI MAIES-
TATIQue EIUS
Decreto. Decurionum