Note a De Caelo di Aristotele Torquato Tasso 147 Kb in UTF-8 Biblioteca Italiana Roma 2004 bibit001616

Questa risorsa digitale è liberamente accessibile per uso personale o scientifico. Ogni uso commerciale è vietato

 Collezione BibIt Note di Torquato Tasso a De caelo di Aristotele Tasso, Torquato Capra, Luciano G. Corbo Ferrara 1993

Tutti i materiali paratestuali della fonte cartacea non riconducibili alla responsabilità dell'autore dell'opera sono stati soppressi nella versione digitale

Livello medio: controllo a video con collazione con edizione di riferimento

I simboli di citazione e di discorso diretto presenti sulla fonte cartacea sono stati rappresentati sulla versione digitale

I trattini di sillabazione a fine riga sono stati soppressi e le parole ricomposte

 Classificazione Decimale DeweyClassificazione generi BibIt 500 LatinoGreco 113 - COSMOLOGIA (FILOSOFIA DELLA NATURA) Narrativa Data sconosciuta anteriore al 2000 CIBIT - Ferrara Digitalizzazione Data sconosciuta anteriore al 2000 CIBIT - Ferrara Correzione linguistica 2004-05-04T00:00:00.000+02:00 Marta Zanazzi BIBIT Codifica XML - Codifica manuale 2004-05-10T00:00:00.000+02:00 Carla Deiana BIBIT Validazione Note a De Caelo Partes mundi quinque. Indi et Gymnosophistae mundi eternitatem intra mysteria condidere. Aegyptii primi a naturali rerum historia astronomiam et geometriam diviserunt. Thales. Anaximander. Pythagoras samius. Alcmeon. T<h>al[h]es, Anaximander, A[x]<n>a[n]<x>agoras,Archelaus. Assiri, Babilonii, Chaldei. Iuppiter, Belus, Berosus. Phenices. Geometria necessaria, philosophia Aegyptiis opportuna. Astrologia gentem ornavit. In Alexandri seculo Eudoxus et Calippus de re astronomica optime meriti, Plato, Aristoteles, Xenocrates, Theophrastus de philosophia promeriti floruerunt. Scriptores de mundo. Cosmimetre mundi mensores. Osiris primus. Et hi cosmographi addiderunt picturam. Geographi et geometre. Medici, theologi, astrologi. De astris disciplina media inter mathematicas et naturales. Synodus, oppositio, sestilis aspectus, quadrans, ternus. Eudoxus, Calippus, Ptolomeus. Divisio totius orbis. Ratio axis ad rotunditatem inventa ab Euclide et Archimede tripla sesquiseptima minus. Peripheria maior diametro ter atque sesquiseptima. Ptolomeus, Macrobius. Alphraganius. Philosophaster. Minores divisere quemlibet orbem in partes trecentas sexaginta, et quatuor quadrantes. Philosophiae in quatuor partes divisio. Anaxagoras Primus literaria monumenta de philosophia reliquit. Libellus de mente et chao seu panspermio. Philosophia octo in parteis divis[s]a ab Aristotele. Totidem in uno dialogo complexus Plato. Mundus bipartitus in superum et inferum. Octo orbes celestes ante aetatem Hipparchi. Sex mundi: Deus, exemplar, cactus mentium divinarum, tomo, universitas, corporea massa universitatis. De sexto in hoc opere disputatur. Locus solis. Primus liber in sex partes dividitur. Totidem in principio Timei. De unitate mundi ex Platonis Timeo. Primi libri consilium. Inscriptio libri. Aeternum, finitum, perfectum, primo de caelo affirmari Quae ob caelum universo competunt. Scriptoris mentem de caelo fuisse cogunt. Exordium Metheorum. Secunda pare de astris. Non in hoc solo volumine de universo tractavit sed in omnibus. Simplicius corpus simplex esse subiectum. Barbari corpus mobile ad ubi. Alexander: subiectum vel intentionem philosophi esse de universo. Socrates in Timeo cepit a mundo disputationem. De quinque simplicibus trattari non qua mobilia sed qua partes sunt mundi. Uni scientiae, genus unum subiectae materiae. Anti[s]strephon argumentum. Animantium genera quatuor. Mundus lucens. Machina. Universitas, unitersum. Differentia inter holen et holon Pan. Perfectum sive teleion. Holon, pan. Deus natura. Apo tou thein scilicet a cursu, theon. Mundi definitio ex Timeo. Alia mundi definitio. Athei. Altissimam naturam non proprie nominari Deum. Vide Gregorium in Theologia. Caelum unde dictum sit a latinis. Caeli definitio a Vitruvio. De caelo frontem operis Theophrastus inscripsit. Plotinus de quinto corpore. Barbari de caelo et mundo. Scientia naturalis in quibus versatur. Materia scientiae naturalis tripartita: partim corpora et magnitudines [sun] sunt, partim habet corpus, quaedam sunt initia habentium. Gretia minor genus incorpore[or]um rerum divinarum ignoravit ante Pythagoram et Parmenidem. Scientie vox ab Hippocrate primum in Grecia constanter edita: Gorgiae, Leucippo, Democrito inimica etc. Omnem dottrinam uno vocabulo contineri: to hupokeimenon. Magnitudo multiplex in Euclidis disciplina. Magnitudo est quantitas semper dividua. Magnitudo est res permanens. Ta pathe Substantia intellectilis et sensibilis. Intellectilis: idea, numerus; sensilis: materia, forma, composita. Quomodo initia dicantur constare natura. Gemina mundi perfectio. Omne, totum, perfectum idem sunt. Omnia constare tribus. Corpus omne et totum et perfectum etc. Continuum dividuum est in semper dividua. Genus corporis magnitudo. Inferum mundum superis orbibus continuum. Aliae continui definitiones. Punctum, principio geometrie, est cuius nulla pars. Naturales punctum minimam rei partem definiunt. De potentia an fraudetur. Presentem in corporibus caelestibus, que incidi non possunt. Potentia continui ad effectum redigitur sigillatim. Xenocrates et [x]<Z>eno attulerunt lineas individuas. Superficies, area apud Tullium in epistolis ad Atticum. Superficies plana et inflexa. Corporis definitio ex Euclide. Opusculum de lineis individuis habes non fuisse Aristotelis. Circinus Daedalo authori tributum. Circuli definirlo ab Euclide, a Platone. Circulus tangit planum locum in puncto. Ex undecimo Geometriae volumine. Punctus situm habet in magnitudine, quo ab uno dissidet. Spherae definitio. Geometra methaphorice utitur moto. Punctus motus lineam describit etc. De orto dimensionum. Stigmen, alii semeion Punctus est cuius nulla est pars, et habet situm in magnitudine. Unitas numeri nullum initium cognoscit. Punctum naturale corpus est dividuum materia et quantitate, sed corpore individuum. Terram esse universi punctum ex Plinio. Punctus nec totum dici nec pars, nec finitum nec infinitum, nec quantum. debet. Corporis officium ex Cratylo Platonis. Tria sunt omnia et ter omnino. Praeter tria nihil. Ex quarto Legum. Deus principium, medium, fìnem rerum omnium continet. Mnesarchus sive Mamarcus pater Pythagorae. Phaerecides sirus magister. Alcmeon. Thales caeteris habitus sapientior .Autotatos efe Pythagorei. E numero numerato colligit numerum numerantem. Primi homines coepere digitis numerare usque ad decem. Multitudo per vim unitatis. Numerus in infinitum augetur sed non minuitur. Aegyptii partiti sunt numerum in parem et imparem et marem et faeminam. Pariter par, pariter impar; impariter par, impariter impar. Planus numerus, solidus numerus vel cubus. Pythagorei recentiores vim effectricem tribuunt numeris. Numeri sunt formae. Numerus iustitiae octo. Medici diebus creticis contra Asclepiadem plurimum tribuunt numero. Helicem et Cynosuram septem constare stellis. Septem virtutes heroicae. Pythagoras aenigmatice de monade docuit. Monas formae, duo materiae; ter, quatuor. Peripatetici numeris et quantitati virtutem nullam tribuunt. Quantitati non competit actio. Numerus nec per se nec alteri iunctus, sed rebus concretus vim obtinet. Aegyptii astris sexum imposuerunt. Anguillarum genus faemineum. Medici dies creticos observant potius ex adortu humoris et conditione eius quam ex numero. Tertius liber Galeni de decretoriis non probatur. Leges a natura receptae. Leges de sacrificiis ternario utuntur. Tous nomous a distribuendo cuique suum dictos. Leges latine a deligendo dictae. Leges intelligi ab omnibus debent. Legis definitio a Tullio. Ius est ars aequi et boni: primo libro Pandectarum, titulo De iustitia. An de iure naturali possit dici quod sit ars. Privatum ius tripertito distingunt. Ius naturale. Ius gentium. Manumissio seu libertatis restitutio de iure gentium. Ius civile Papiniano authore quibus constet. Aristotelis libri qui desiderantur. Quid naturae nomine intelligendum. Boni interpretis. Plato statuit Deum legum authorem, Aristoteles naturam. Omne, de tribus primum dicitur, de reliquis non primum. Tria primum esse omnia. Tria mensurae genera. De duobus omnes prenunciat nostrum idioma. Omne et perfectum idea non differunt. Omne et totum idem esse ratione ex Theaeteto Platonis. Aphrodiseus omne ad quantitatem discretam refert, totum ad continuum. Omnes dividuas magnitudines esse continuas, non e contra liquet. Non esse transitus ab uno genere magnitudinis in aliud. Contra [hoc dogma etc.] ypothesis Platonis disputat Aristoteles deinceps in 3°, scilicet non fieri corpora e magnitudinibus. Geometricum corpus imperfectum. Existit quaedam dimensio interminata, cuius author Plato in Timaeo, Plotinus defensor, et Barbaria. Tertio huius confutatur Democritus, qui ex atomis conflavit corpora et Plato, qui in Timaeo elementa fabricat ex superficiebus etc. Aristoteles negat tanquam ex partibus essentialibus elementa fieri ex superficiebus, sed concedit corpus coagmentari ex triplici dimensione veluti ex his quae integre aliquid constituunt. Dogma de interminata dimensione potius esse platonicum quam aristotelicum. Qua ratione Ptolomeus et Archimedes ostenditur non plures esse tribus dimensionibus. Demostratio Archimedis non est generalis: nam si concludit crassitiem, non concludit crassitiem omnis corporis, sed solum recti et non rotundi. Nonnulli ex sex loci differentiis concludunt non plures esse tribus dimensionibus. Tres mensurae tantum, silicet longitudinis, latitudinis et profunditatis. Quodque corpus hac ratione perfectum, quod tres dimensiones capit. Una est mundo singularis perfectio. Quodque corpus quodammodo multa est, Alexandro interprete, atque idcirco imperfectum. Solus mundus hac ratione perfectus, quia nullo continetur et omnia capit. Mundus opus totum et perfectum, ex perfectis absolutum Solus Deus perfectus: hoc verum est ex Dionisio, sed ex Magistro sententiarum Deus non propie perfectus dicitur, ut mundus a Deo perfectus. Non propie perfecta quae non facta: Deus non factus ergo non perfectus. Nunquam deesse mundo causas eorum quae adduntur inito vere. Deus ex hyperbole solus est perfectus. Simpliciter solus Deus est perfectus, reliquorum quodque in suo genere. Quot dimensiones, totidem traslationis species. Simplici corpori debetur simplex motio et simplex motio simplici corpori. Partes integrales, partes essentiales, partes definitionis, partes quae facultates dicuntur. Philosophus agit de partibus mundi secundum speciem. Alteratio et ortus ab esterno efficitur, accretio et decessio ad materiam pertinet. Motus localis fit ab interno principio, non aeque reliqua. Decem genera motus apud Platonem in decimo Legum. Quatuor libro Phisicorum quatuor motuum genera: numerantur propie tria. Heraclitus omnia moveri censuit. Caelum duabus naturis constare, quarum una moveatur, altera moveat. Aristotelici materiam caducam adimunt caelo, immobilem perfectam, repugnantem fato, adamantinam caelo subiciunt. Materiae unius duplex portio. Quatuor probata de natura motrice. An substantia sit corporea an incorporea. Deus incognitus et ara cubi instar ad deppelendos morbos. Error veterum astronomorum. Motricem esse incorpoream substantiam Motrix natura potius anima dicenda quam natura. Rude seculum priscae philosophiae genus substantiarum incorporearum non agnovit. Mens motrix e caeli materia originem non ducit neque corpori infusa est, sed astat solum. Sunt qui preter mentem motricem cuique caelo formam indunt. Alteram formam non esse necessariam, sed mente sufficere. Tot mentes motrices quot orbes ex Aristotele. Socrates unam mentem statuit. Foran traslationem vertit, lationem alii. Traslatio aut in rectum aut in orbem aut mista. Motus misti, ceu praeli, rotarum plaustri, horologiorum machinarum, quarum pars attolitur, pars deprimitur. Duo simplices motus quomodo duo sunt simplices magnitudines, recta et obliqua. Alexander horum motuum causam materiatam solum novit, non effectricem nec finem nec formam. Due magnitudines simplices, duo genera simplicia motuum. Motus corporis rotundi in recto spatio vel recti in rotundo misti potius et violenti, quoniam aliqua pars tollitur, alia deprimitur. Mista cernuntur simplici agitari motu. Mobilissima figura globosa. Xenarchus tres dixit esse simplices magnitudines: rectam, rotundam, elicen. Sol non ad idem redit Zodiaci punctum, quocirca circulum non absolvit. Motus soli<s> et gyri spirae similes: simplices tamen, non tamen rotundi nec recti. Figura ex Plotino ad quantitatem pertinere, per Aristotelem ad qualitatem. Elicis lineam non esse simplicem. An planetarum motio sit e contrariis. Nulla magnitudo recta. Gyros solis imperfectas sed rotundas magruitudines affìrmant. Medium Aristotelis esse mathematicum sed iunctum motibus. Omnem motum nomen ducere a termino. Motus caeli figurae aptissimus, ex Platonis Timaeo. Nunquid raptus planetarum sit naturalis. Excentrici et epicycli refutantur. quorum motus extra centrum mundi confici Pythagoras primus prodidit. Concifiantur diversae opiniones. Aristoteles xii sapientiae libro homocentricis stetit Eudoxi et Calippi. Proclus Licius axem constituit circa quem vertitur universum. Ptolomeus descripsit motum diurnum circa mundi cardinem quem dividit aequator; secundum, planetarum, constituit circa polos signiferi. Philosophicae descriptiones utuntur medio mundi, astronomicae polis et cardinibus. Elementa nullam habent propiam figuram. An elementorum substantiae misceantur, an facultates solum et vires. Media elementa vinculum extremorum. Nullus motus per se mistus est. A<t>heneus Alexandreus elementum conflavit ex materia et sua qualitate. Hippocrates in libello de humana natura nihil ex uno constare docuit. Galenus primo suo libro de elementis nullum passus est dici simplex. Odor et sapor non sunt affectiones simplicis corporis. Simplicia corpora sunt excessus, apud naturam sunt pura elementa. In motu simplici tria requiri: moles et spatium simplex et una virtus motrix. Tardius. Motus simplex fit per lineam contractiorem, sed intelligendum ad eundem terminum. Motum animahum non esse simplicem, sed elementorum. Motus errantium, concretus ex diurno et propio, simplex dicitur. Motus caelestis non habet contrarium et planeta non est habilis ad oppositum motum. An sit aequale corpus ad pondus, an sit aequale facultatibus alterandi. Oleum et lignum medium locum obtinere inter elementa. Quodque mistum deorsum ferri. Permisceri facultates et qualitates. An aequale absolute reperiatur medicorum sententia. Aequale collatum ad aliquid in facultate inveniri ludicio tactus. Aequale effici nequit quia ab aequali facultate nihil prodit. Aequale non moveretur ad locum quia non habet propensionem. Aequale absolute ad pondus non dari, sed collatum ad aliud non negant. Aequale locum obtinere non potest nisi vacuum detur. Oleum ob tenacitatem partium non penetrat aquam, alioquin plus ponderis habet. Lignum etc. Tactu sentimus excessum. Gravitas pro forma usurpatur cum nos lateat forma elementi. Motus ad latera. Corpus esse quondam diversum, prius et divinius elementis. Corpori primo prima motio naturalis est. Semper superiores orbes maiores et prestantiores. Motus violentus pluribus competit, naturalis autem uni. Unum uni contrarium. Violentus motus pluribus potest accidere, sed naturalis uni tantum Quintum esse corpus, diversum a quatuor elementis. Quodcumque astrum maius orbe terrarum, exceptis tribus. Omnis motus violentus praeter naturam non retrocedit. Nullo modo uni rei duo contraria esse possunt, ex Platonis dialogo De voto. De caelo diversae opiniones. Aer binis motibus movetur, sursum et deorsum. Mare fluit et refluit naturaliter. Albategnius et Thebitius dicunt astra quaedam fixa in Ariete et Libra binis motibus moveri, accessu et recessu. Aeris, sive ascendat sive descendat, unus est motus. Motus elementorum cuncti inter se specie differunt. Graeci Alexandrei obiurgandi, qui crediderunt media elementa ab extremis specie dissidere. Ex Aristotele lineam rectam moveri in orbem phisice. Astra binis motibus torqueri. Omnis motus unus a termio ad quem dicitur. Fluxus et refluxus non sunt motus simplices, sed a supera natura lunae proveniunt. Mathematicum abusive motum usurpare. Ptolomeus non agnovit motum accessus et recessus. Errantia astra modo in apside modo in antapside moventur praeter naturam. Stellas vagas in apside et in antabside non accedere et recedere a medio. Aliquod corpus immobile, ut theologi primum asserunt. Platonice in Timeo nullus motus est corporis, sed animi qui dum se convertit caelum torquet. Elementum perfectum in regione quiescit vel circa leviter trahuntur. Aristoteles, ut obiicit Xenarchus, tribuit morus in superum et inferum elementis quae propie non sunt elementa. De corpore omnino immobili phisici a theologis dissentiunt. Perfectum prius est imperfecto natura: origine sive ortu prius imperfectum. Ubique principium et finis in rotundo corporis ambitu. Quid intersit inter nomen peras et telos. Aristoteles reprehenditur a Xenarcho quod mathematice phisica doceat. Circulus in demonstrando. Conversioni nullum motum contrarium. Conversionem igni tributam habere contrarium, sed caelo datam minime. Motus est energia corporis mobilis, qua mobile. Alogon. Errantes stellae videntur insistere in abside et in antapside excentricorum et epicyclorum. Heracliti, Pythagore, Cleantis, Chrysippi de caelo sententia. Caelum, seclusa mente, inanimum. Caelum excellere omni animanti. Semper altius corpus nobilius. Sol prestantissimus in officio administrandarum rerum nostri mundi. Superiores orbes ministrant rebus altioribus. Omnis caeli motum ab anima esse, non a corpore, Pythagoreorum sententia. Aristoteles in primo libro de anima statuit animam potius corporis motu agitari quam corpus animae. Alium esse animi motum, alii corporis. Ignem esse. Caelum non esse ignem. Apud Zenonem eleatem ignem esse omnium artificem. Caeli calor vivificus. Nullum solidum expers terrae. De principiis. Si terra est cur non ignis, si levissimum cur non gravissimum. Ignis elementaris per se non lucet. Ex sententia medicorum ignis inter principia constituitur. Astrologi in caelo quatuor elementa partiuntur. Aegyptii caelum humorem concretum sunt opinati. Archimedem speculis comburentibus classem triremum incidisse ferunt. Anaxagore exilium. Pars terrarum ad orientem ferventior. Concilium opinionum. Multa ignis genera. Simplicii opinio. In elementis quatuor. Grave, leve; g[a]ravissimum, levissimum. Quae mutuo retata sint, gravia vel levia. Katagrafai seu hupografai descriptiones. Confundit subiectionem et definitionem. Horme[s]. Grave quid significet. Caelum non propie superum. Caelum non est limes diametri mundi. In Timeo Socrates pythagoreus ubique negat superum et inferum. Medius locus nec sursum nec deorsum dici debet. Sui ubique simillimum contrariis non discluditur locis. Ignis portio gravis quae facile ad terram cogi potest et detorqueri, terrae portio levis quae sursum iacitur, ex Platone. Iter singulorum ad simile, grave facit id quod defertur. Superum et inferum natura sunt, et in locis vis quaedam conservandi locata. Sex loci differentiae in simili figura. Superum et inferum, grave et leve natura non esse. Alia vis in oriente, alia in occidente invenitur. Sunt qui sestum corpus preter caelum et quinque elementa concludunt. Medium multiplex. Minimum aspectu astrum toto orbe terrarum est maius, testimonio Alphraganici. Elementum caelum tertio operis libro nuncupabit, quinto Metphysicorum propie elementum materia. In caelo aliquid moveri deorsum, aliquid sursum. Ex Xenarcho, non cuique igni concessum subduci altius. Abusive superum et inferum in regione celesti usurpantur. Plinius. Eodem naNra universum et pars deferri. Ceu terra et exigua gleba. Holon. Homiomeron. Homerus. Commenta Philoponi et Themistii. Non decuit conferre universum cum parte. Universum non posse moveri. Cardines mundi, partes octave spherae immobiles: tamen omnis octava sphera movetur. Partes tolli et deferri in abside et in antapside. Poli et cardines tanquam partes octavae spherae moventur. Si quo, convertitur et pars. Ex decimo dialogo de legibus, nihil se ipso movetur primum. Si caelum alteratur etiam augetur. Luna in defectu non patitur a contrario. Quicquid gignitur, e contrario et subiecta materia oritur. Omnis generatio et interitus contrariis continentur. Novem argumentis confirmat caelum ab elementis diversum. Decem motuum genera in decimo Legum, tertio auscultatorio libro quatuor, quinto propie tria, sex infert Praedicamentis. Gigni usurpavit pro efficientia. Mundus semper a Deo oritur ceti radius a sole, ex Plotino. Abusive quaecumque intumescunt accretionem subeunt. Nihil propie augescit nisi nutriatur. Legitime incrementum perficitur in omnem corporis dimensionem Alloiosis, in aliud itio. Alteritio. Ortus abusive dicitur motus. A caelo adimi ortum propie, sive genesis. Materiae nomen multiplex. Caelo nulla materia potestati coniuncta, avida formarum, inconstans. Natura caelum a contrariis vendicavit. Platonici, Philoponus, Xenarchus. Quod sit, propie est substantia composita cui nihil est contrarium. Mortales animae ex semine procreari. Figura efficitur sine contrario et quantitas. Omnis differentia e forma oritur. Nihil differre inter materiam et materiam. In luna pars tenebricosa densa est. Secundum alios parum densitatis. Umbra noctis ad Veneris usque globum pertingit. Magis adversari aquam et ignem quam terram et ignem. Aristotelis sententia de moderatione universi. Non quidvis. Animas non propie gigni. Figurae et quantitati privatio contraria. Contraria vagari per omnem cathegoriam proportione quadam. Tria esse rerum initia, sed caducarum: eternarum privatio non potest esse principium. Quies caeli, dum centro et polis et cardinibus inni<ti>tur, non est contraria motui celesti, sed salutaris. In caelo materia mobilis circa locum. Quaedam privatio ascribitur caelo, non substantiae, sed eorum quae accidunt. Caelestis materia cum sit perfecta suapte natura vel se ipsa, differt a materia rerum caducarum. Quicquid movetur fixum desiderat, ex libro de motu animalium. Non omnis quies oppugnat motum, quinto auscultatorio, sed sola cessatio movendi. Umbra non afficit caelum Mercurii aut lunae. Maculam lunae partem esse non acque illustratam. Duplex contrarietas inter elementa. Unum uni contrarium secundum opponendi rationem. Quicquid augescit, accessione cognati in materiam crescit. Accretio, motus est ad molem maiorem ex omni dimensione eiusdem substantiae. Accretio ignis abusive. Animalis incrementum. Materia confluens non auget ante quam membri adepta sit partem. Totidem petit diminutio. Stoicorum primarii, Chrisippus, Cleanthes, caelestia nutriti dixerunt Thety. Cicero. Plinius sydera haud dubbie humore pasci. Lunam soli tamquam villicum humores educere ut nutriatur. Plotinus in libro de caelo reliquit solem et lunam partibus gigni, universum semper consistere. Geometram concipere animo omni mole data maiorem, phisicum non posse id affirmare. Accessus et recessus solis per signiferum nutrimenti causa, ex Plinio. Planetam in abside videri minorem, in a[p]n<t>a<p>side maiorem, cum propius ad terram accedit. Caelum, si continnum, imminui potest. Astrologi secant orbes in quadrantes et gradus et chordas et arcus. Quecumque const<a>nt natura, maxima et minima terminantur mole. Videri maiorem solem in ortu atque in antapside, minorem in meridie atque in apside. Caelum dividuum qua corpus sed naturale nequaquam. Geometrice dividendum caelum; geographice designandum per parelelos, meridianos, orizontes; astronomice per archus et cordas; phisice non potest secari. Quecunque maioribus angulis videntur, maiora videri; quaecumque minoribus, minora. Quae cominus videntur, maioribus angulis apparent. Alteratio, mutatio in qualitate. Dianoetice ips[e]<a> facultas rationandi. Quatuor qualitatum genera. Morbus Non unum genus aeternitatis, ex Plotino. Caelum aeternum in tempore, Platonis et Aristotelis sententia. Unum opus totum atque perfectum ex omnibus totis et perfectis. Alexander Aphrodiseus caelestia colorari traddidit, In eodem errore quo astrologi. Astrologi imaginantur metallorum colores in planetis, aliter Olimpiodorus in Metheoris. In caelo nullus color proprie. Origo colorum ex permissione primarum qualitatum. Caelum etemum et subditum qualitatibus elementorum, Ptolomeo et Hipparco authoribus. Ptolomeus usum astrologiae ad theologiam exhibet. A Ptolomeo caelo mistura imponitur. Astrologi: forma et virtute astra sentiunt calida et frigida; aristotelici: solum virtute. Sol centies sexagies fere amplior orbe terrarum, quinto volumine Magnae editionis. Quercus putrida lucet. Ex calore solis metalla nasci. Sol masculinus ob calorem. Varia solis vicinitas: aut loco, aut cum est in antapside, cum ad orizontem pervenerit etc. Astrologi solem calidum suapte natura, sine causa secunda calefacere, necnon influere: haec tria horrent philosophi. Aperte Ptolemens secutus Aegyptiorum doctrinam. In quibus locis sol masculinam habeat vim. Hali. Stellas Saturni et Martis maleficas. Ptolomeus nature contrariae facit stellam Saturni et Marti. Alter vi tantum caelestia calefacere, alter vi et natura. Astrum Veneris humectare volunt. Solem esse ferrum candens, ex Anaxagora. Astrologi asserunt caelum esse efficiens sine causa infera. E quinque, quadrans et oppositio errantium malefica. Planetae scelerum authores. Stellae non sine secundis causis agunt. In res corporeas vim non habent, exceptis sole et luna. Imperio Saturni Meotidem paludem congelasse. Professio de astris et sideribus divisa in theoricem et iudicialem. Excentrici et epicycli non probantur. Duodecim domicilia. Stellae observatae in firmamento mille et vigintae duae, quas in Alexandria Ptolomeus animadvertit. Imagines signiferi disiunctae. Ptolemeus descripsit, partim in magno codice partim in septimo editionis magne, quadraginta octo effigies, quarum duodecim conficiunt Zodiacum: cunctae ex tercentis et quadraginta sex stellis efficiuntur. Sex signa septentrionalia masculina, imp<erantia>; sex faeminina, obedientia. Altitudinem et deiectionem planetarum opponi. Quaelibet imago duodecim signorum Zodiaci gradibus triginta conficitur secundum longitudinem et duodecim vel quatuordecim secundum latitudinem. Signiferus orbis in quatuor quadrantes secatur. Ab Ariete inchoat sol usque ad Cancri absidem. Ab abside usque ad Libram aestas; autumnus ad Capricornum usque. Auster, infantiae, ver; iuventuti, subsolanus, aestas; autumno, Boreas; hiemi, favonius, etas m<edia>. Quot signa Zodiaci totidem celestes plagas aedificant. Vendicant medio caeli et horoscopo et orientibus locis maiorem vim quam reliquis duobus locis et cardinibus. Duodecim domorum vires et proprietates. Duodecim domorum vires. Prima vitae et caet<era>. Octava mortis. Undecima honoris et fortunae. Sol. Solis domicilium signum Leonis. Praeficitur triangolo igneo, Arietis, Leonis, Saggitarii. Sol orienti praeficitur, luna occidenti. Sol praeest Italiae et Siciliae, cordi, oculo destro. Pisces oculis, stomacho, spinae dorsi, quoniam eo tempore fluxiones, et caetera. Anni maximi, maiores, medii, minores. Sestilis aspectus mediocris benevolentiae, quadrans mediocris odii, ternus maioris benevolentiae, oppositio conclamatae inimicitiae. Anaximandrum Milesium et Cleostratum primos notavisse Zodiacum. Eclyptica in latitudine alias duodecim, alia<s> quatuordecim graduum. Zodiacus inventus certa ratione vasorum et aquae, referente Macrobio. Arietem calere et siccum esse cum reliquo triangulo, Leone et Saggitario etc., nulla causa necessaria. Signorum naturae non communiter traduntur. Vergiliae, Pleiades, Atlantides in dorso Tauri, qui siccus et frigidus dicitur. Hiades sex sive Succulae in ore Tauri. Superstitio de sexu signorum. Inconstantia Ptolomei de sexu signorum. Cancer lunae, Leo soli non merito tribuuntur. Ptolemous Saturnum collocat in Capricorno et Aquario, in gelidissimo signo. Signa calent que sunt vicina absidi, ex Ptolomeo. Natura Sagittarii gelida potius esse. Utrumque solstitium faemineum. Cancer magis soli aptum, ubi eius est solstitium. Saturnus sexus maris in Aquario masculino signo non generabit. Antipodes primo Geographiae ignoti Ptolomeo. An Antipodes incogniti fuerint Ptolomeo. Capricornus et Aquarius antichtonis et incolis Trapobane calidae nature. Iupiter calidus et humidus qua ratione in Piscibus, frigido signo. Idem Mars in Scorpione patitur. Aries locus sublimitas solis, Libra deiectio. Hebraei annum inchoant ex autumni aequinoctio. Mutanda tota astrologia Quadripartitorum, siquidem antipodes in destra iacent, nos in laeva. Ptolomeus non respexit ad situm spherae. Ex falso verum non colligi. Antipodis, initium caloris vitalis in Libra. Aspectus. Sestilis et triquetra figura beneficae, reliquae due maleficae, vel relatione, vel figura, vel similitudine et dissimilitudine, ex Plotino in libro de stellis. Plotini in libro de stellis argumentatio. Aspectus sunt hae relationes, in relatione nulla vis agendi; figura est quantitas, quantitati nulla vis agendi, ex Plotino. Adde vel ex similitudine et dissimilitudine signorum sexus et naturae etc. Aedificium duodecim aedicularum evertendum. Cur prima vitae et eloquentiae sacrata, sexta plena morbis, duodecima vinculis et carceribus. Signa praeficere provinciis absurdum. Primi quadrantis Europei: triangulus Aries, Leo, Sagittarius; domini vespertini Iupiter, Mars. Mores. Genus ferarum abutitur Venere, defectu sexus faeminei. Solem non esse calidae naturae. Cur sol calorem excitet. Ptolomens capite quarto primi De iudiciis, naturam solis habere effectum caloris et siccitatis. Saturnus luna ferventior. Stellarum fixarum nonnullae longius distant a terra et calefaciunt. Saturnus semel et nonagies orbe terrarum amplior. Ptolomeus in eodem quarto capite primi De iudiciis lunam esse humectae naturae et madefacere inferiora. Luna propter terrae propinquitatem, unde exhalationes exeunt, plurimum madefacit, ex Ptolomeo. Ex Plinio, maculas esse terrae raptas cum humoribus sordes. Ex Plinio, lunam humectare ob vicinantiam telluris ex vaporibus sublatis. Profluvium mensium decrescente luna contigit: Aristoteles, septimo Animalium. Quarto libro: mensem esse comunem circuitum solis et lunae. Formicam interlunio cessare. Ostricam crescente luna augeri, ex Plinio. Cerebrum lunae sibiectum eiusque morbos sequi lunae cursum, ex Galeno, tertio libro de diebus decretoriis. Morbi pituitosi, lues gallica, Lunae subiciunt, praesertim cum prima quadra et plenilunium sentitur. Et comitiales morbos ei dicant. In Ariete vitiliginem afferre, in Cancro impetiginem, in Libra lepram etc. Iubent nonnudi secandam venam silente luna, contra non mitti sanguinem crescente planeta, et aucto nec cu[r]cu<r>bitulas affigi. Mar[a]<e> et omnem humorem mutari pro flatuum motu et quiete, aerem vero et flatus pro solis lunaeque circuitu. Bis ex Plinio, ter ex Homero, sed inter fretum Hispaniae et Africae. Sinus Barbaricus, Persicus sinus, Caspium mare non reciprocant, neque amnes et paludes. Ptolomeus aestum maris et reciprocationem in lunam redigit. Plinius, Homerus. De fluxu et refluxu fluminum vide Platonem in Phaedone. Quatuor observarunt in mari – Era[s]tosthenes, Polibius, Strabo, Plinius – fluxum et refluxum diurnum, mestruum, annnum, libramentum inter isthmos. Accessus et recessus maris senis horis. Mensis geminus, civilis et lunaris. Annuam Possidonium a Gaditanis didicisse, referente Strabone. Tum ex oceano influit in mare superum. Refluxus in oceanum causa ex Polibio et caeteris. Strabo et Plinius de diurno occani aestu refluo, de mestruo Possidonius, de annuo idem Possidonius, ut supra. Libramentum inter isthmos et fretorum angustias. De annuo fluxu et refluxu. Fluxus et refluxus fit senis horis, non cuiusque diei, sed equinoctialibus, ex Plinio. Agricolarum observationes. Luna et Venus faeminei sexus, propterea quod in earum naturis humiditas excedit. Vapores vix ad tertiam aeris regionem ascendunt, ubi incenduntur. Distantia ad orbem lunae 109037. Vim lunam habere humectandi, sed non esse humidae naturae. Luna magis humectat falcata et dicothomos quam plena. Fluxus et refluxus potius ad motum diurnum redigendus quam ad lunae circuitum, scilicet diurnus. Iupiter humidus, apud astrologos masculini sexus. Non illud verum, in quadris et coitu lunae magis aestum et reciprocationem effici. Cicero, De natura deorum. Frigidum et siccum esse quia multum abest a sole; ex distantia a terra, a tardiori motu, a calore plumbeo, ex domicilio, ex aspectu, ex imperio eius, cum reggat corporis membra frigida. Ex distantia a terra, a tardiore motu. Ex colore eius: Saturni color plumbeus; ex domicilio, ex aspectu. Canis Sirius longius distat a sole quam Saturnus, nec tamen refrigerat. Ex motu contrarium arguere possumus: Saturnum esse calidissimum planetarum cum velocissimus, ex Platone et Aristotele, ex definitione velocitatis. Ex imperio. Iovem calidum et humectum quinque ostendunt argumentis. Mutari planetarum naturam pro cursu et aspectu. Iupiter in Sagittario et Piscibus. Quisque color extremus oritur ex commistione qualitatum, medii colores ex permistione estremorum. Martis astrum ardere et siccare. Coniectura rubei coloris. In Ariete et in Scorpione. Marti subiiciunt febres ardentes, morbos acutos. Ob vicinitatem solis Venus magis calere deberet. Veneris sidus, ex Plinio, aemulum solis et lunae. Pythagoras Samius eius naturam primus deprehendit. Unius huius stellae radii<s> umbrae redduntur. Venus magis humectat quam luna. Eius domicilia Taurus et Libra. Color cupreus. Venus ire Libra infaecunda Mercurius promiscuae naturae. Oppositionem planetarum maleficam. Sarturnus contrarius Marti, uterque Iovi, Veneri, Lunae. Aether nominatur non a sempiterna flemma, soci a sempiterno cursu. Quadripartita philosophia. Quae tribus locis de Deo optimo maximo disseruerit Aristoteles. Caelum ubique fere gentium diis dicatum. Deos esse ex notione in Aramis impressa, primo De natura deorum. Protagoras dubbius de diis agro exterminatus et libri eius combusti. Hippon A<t>hens, Diagoras Metius, Theodorus Cyrenaicus. Theos ab ipso graeco verbo thein, currere, depromptum. Nomen deorum apo tou theorein, a contemplazione: vide Gregorium N. in Theologia. Quid philosophiae sit receptum referendum. Omnes barbari natura servi, ex Platone. Hellas primordiis exigua. Termini Graecia<e>. Immortali immortale tribuendum domicilium. Eternum eterno amplissirnum habitaculum. Deum esse Plato rationibus ostendit a legibus. Ab ordine universi, a divinandi disciplina. Aristoteles in libro De divinatione solere Deum in somniis invisere sapientem. A sacrificiis, hostiis; ex aris, delubris etc. Quinta ratio e lare et genio. Sesta ratio platonica demostrativa, a motu. Aristoteles id quatuor argumentis confirmat: a) e motu eterno; b) ex eo quod in omni genere causarum sit suprema, ex altero Met[h]aphysicae; c) ex mensura; d) ex unitate. Aristoteles Deum locat ubi eccellentissima eius actio apparet, iccirco in summa sphaerarum. Sensus oculorum ad philosophiam dux. Oculi rerum optimarum cognitionem attulerunt. Primo sapientiae Aristoteles eundem sensum esse caeteris chariorem. In caelo nullus appetitus alterius formae, nulla potentia, nulla privatio. Fabula Pomponii Melae ex Herodoto accepta, quatuor apud Aegyptios solem mutasse cursus etc. Sol centies sexagies maior orbe terrarum. Numerus stellarum. Caelum nulla ex parte mutatum. Caelum costans. Istrumenta geometrica. Testes costantiae caeli. Infinite easdem opiniones ad nos pervenisse. Anaxagoras cum aethera pro igne vocet, hoc nomine abusum: vide Gregorium. Aetheris etymologia. Aristoteles apud Hierophontem sacerdotem accusatus. Legislatores. Reges Persarum. Nunquid scientia interdum deficere potest. Graeci terram dicunt gen a gignendo. Pyr, nomen barbaricum. Hydor. Terram latini a tere[re]ndo. Ig<n>em a gignendo ducunt authores, quod nihil sine illo editur. Ignis artifex et opifex rerum. Aqua ab aequando dici solet. Aer unde dictus. Solem ferrum candens. Si qua cele[le]sti conversioni repugna[r]<v>e<r>it, recta latio. Recta traslatio non est conversioni contraria[e] Si motus in rotundo spatio adversantur, infinite uni adversantur, cum circa eadem puncta et loca diametri infinita<e> effici possint lineae. Contrarii motus sunt qui a contrariis in contraria traseunt Non sunt contrarii motus nisi in recto spatio. A terminus oritur contrarietas. Astrologi qosdam motus commenti sunt in caelo contrarios. Tria corporum simplicia genera, quoniam tres motus: cur non potius quinque vel duodecim. Corpora simplicia plura genera, pauciora specie. Corpus simplex: celeste / elementum Quot motuum simplicium genera, tot corpora simplicia. A medio: simpliciter / quodammodo. Ad medium: simpliciter / quodammodo. Quare author non etiam. bipertito celestem motum diviserit in eam. quae est ab oriente et in oppositam. Rotationes celestes non contra<r>iae, etsi oppositae dicuntur. Contrariae sunt quae circa idem centrum atque eosdem cardines efficiuntur atque invicem se oppugnant. Conversio diurna conficitur circa mundi cardines arcticum et antarcticum centrumque mundi; conversio planetarum circa polos signiferi, 23 gradus et minutos hodie triginta distantes circa axem illius, et centrum excentricorum. Circulus tribus modis definitur. Sex loci differentiae. Locus summus et inferus contrarii ob qualitates eorum contrarias. Ludit ratio locos contrarios efficiens, tum e magnitudinibus, tum e locis. Illud insigne mendacium, rectum adversari rotundum. Motus terrae non est contrarius motus ignis, quia contrarii circa idem. Motus contrariorum corporum non esse contrarios. Proprie motus contrarii dicuntur a locorum contrarietate, quoniam magnitudines non habent contrarium, seu figurae. Supremus locus et infimus certant qualitatibus. Sat est contraria in eodem genere elementi et corporis simplicis versari. Motus qui ab Alexandro Aphrodiseo finguritur ad latera omnes recti sunt. Loca maxime contraria in semicirculo penes diametrum. Contraria finita et certa nec plura quam duo. Summa contraria sola linea recta finita: rotundae infinitae. Sola diameter omnium longissima in circulo invenitur. Finitam lineam rectam ausus est Aristoteles asserere contra geometriae petitionem. Aristoteles in tertiae classis capite secundo lineam rectam infinitam introduxit in petitionem. Duas diametros produci, alteram ab ortu ad occasum alteram a polo ad polum. Contrarii motus decernendi aut utraque diametro aut neutra. Diameter procedit ad utrumque mundi verticem, quapropter maxime distant locus arcticus et antarcticus Quomodo infinitae lineae inter duo puncta possint describi. Oppositor ignorat lineas phisice usurpari, non geometrice. Nulla revera linea infinita: geometer petit lineam. finitam sed quatenus possit augeri. Diameter a concavo lunae ad centrum est pars axis, mundi, quae pars est tota diameter virium repugnantium. Vertices mundi non distant viribus contrariis. Circa neutram diametrum contraria loca decerni: solum intra mundum nostrum. Finitam accipere pro una definita linea. Nulli nisi spherae mortalium data est diameter virium repugnantium. Contraria esse certa et definita ob diametrum, sed ob varias rotundas lineas circa eadem axim et diametrum, non esse certas et definitas. Quicquid ab altero abesse, recta perpetuo ponimus. Conversiones in semicirculo non sunt contrariae nisi ob diametrum. Maxime abesse dicimus quae recto tractu absunt: Aristoteles non maxime abesse, sed quicquid abest, recto tractu abesse ponit. In rotunda mole contraria signa Zodiaci, velut Aries / Libra, Cancer / Capricornus, sine diametro: Philoponus. Diameter minor rotundo ambitu. Rotundi ambitus ad diametrum proportio tripla sesquiseptima, ex Archimede. Contrarias conversiones recta linea dimetimur, ex Alexandro. Motus primi mobilis et planetarum non esse contrarios, cum super diversis cardinibus et centris conficiantur. Contrariae traslationes conficiuntur a contrariis in contraria loca. Motus caeli naturae instrumentum est ad vitam et ortum, octavo auscultatorio. Negant fingi posse motum ab eodem in idem. Omnis motio, quinto auscultatorio, est e contrario in contrarium. In Parmenide Platonis motio est itio ab uno in aliud. Caelum partibus mutat situm et collationem ad terram, sed universum nunquam egreditur suo loco. Cursus planetarum non esse numero et specie ab eodem in idem. Motuum pugnae ob contrarios locorum situs. Loci contraria sunt sex. Nec Deus nec natura quicquam facit frustra. De Deo. Poetae fortunam stellam fingunt. Fortunae imago in Galeni hortatoria oratione. Aphrodiseus Deum finem facit, non effectricem causam; Platonici Deum effectorem malunt quam otiosam vitam degere; Aristotelici nec opificem nec effectricem causam proprie, sed motricem nonnulli vel solum finem faciunt. Demostratio. Quocumque in genere contraria. Nulla traslatio perfici potest sine resistenti mobili vel medio. In signifero signa opposita secundum diametrum Aries et Libra, sed Aries et Scorpio maxime distant non propter diametrum sed propter lineam rotundam. Saturnus retardat diurnum motum. Astronomi motum diurnum opponunt motui planetarum. In stellis octavae spherae osservatus a Thebitio et Albatenio motus accessus et recessus. Progressio et regressio in planetis contrarii sunt motus. Epicyclus contra fertur ac deferens, seu excentricus. Epicyclus contra successionem signorum, deferens pro successione signorum. Reliqui planetae quinque in supera epicycli parte feruntur secundum ordinem signorum et parte infera contra. Secus luna: in parte supera contra, in infera pro successione signorum. Mobile et medium dum resistunt moventi non sunt contraria. In caelo oppositi sex illi situs sed non contrarii, atque ob diametros sunt oppositi. Tres incidentes efficientes sex illas loci dimensiones. Aristoteles in quarto capite sopra liberavit caelum materia et contrario et privatione. Caelum liberati privatione substantiae, non motus et cardinis. Caelum omni privatione propie vacat. Luna cum in coito est, et lumine vacuam, privatam non proprie dicimus. Privatio propie dicitur totius vel motus vel lucis. Motus planetarum quomodo oppositus. Progressio et revertio non pugnant in caelo. Epicyclum et excentricum negant Aristotelici. Ubi est motus deferentis, non necessarius motus epicycli. Motus caeli gemina quiete nititur, terrae et sui motoris. Mundum phisice finitum, astronomice conclusum, a geographis permensum esse. Iamblici et Syriani sententia finitatem primum de caelo asseri, deinde de elementis. Alexander vero de mundo id probari asserit. Author ex finita mole partium universum colligit finitum. Xenophanes Colophonius, Seleucus, assertores infinitae machinae. Democritus et Epicurus infinitum inane[s] et cogitarunt. Plinius, secundi libri principio: mundus sacer, aeternus, immensus. Omnis magnitudo, potentia infinite dividi potest. Plato in Parmenide descripsit molem universi principio et fine carere. Infi<ni>tum in numero et in sectione. Infinitas vim habet principii. Ortus, occasus, meridies, septentriones in infinito notari non possunt. Iter errantium e<t> periodi in infinito non erunt. Geographia parallelos describere non posse[n]t nisi mundus esset finitus. Infinitas vim principii et quanti habeat. Principium facultate longe maius quam mole. De infinito si sit, ad octavum Phisicae pertinet; quid sit ad duodecimum Metaphisices. Anaximander corpus medium inter elementa infinitum invexit, contem<n>endus author, ante Pythagoram. Anaximenes aerem immensum coniecit. Anaxagoras chaos immensum, Democritus et Epicurus spatium inexhaustum, Pythagoras Deum infinitum, Plato in Philebo infinitatem materiae insinuavit. Philosophia quadripartita. Parmenides eleates horruit infinitu[s]<m>. Empedocles. Antiphon et Brisso minimam molem individuam dixere. Principium dimidium operis. Infinitum, potentia eternitate. Moles infinita nulla. Si esset infinitum, potius vim haberet principii. Atopon. Infinta sunt individua specierum et generum, quorum nullam scientiam esse Plato docebat. Infinito non esse illos sex situs. Contrariorum si est unum, et alterum est. Privantium si unum est, non est e[s]t alterum. Caelo qua magnitudo et quantitas non repugnat infinitas, sed qua moles phisica. Compertum non est phisicis Deum esse infiniti vigoris, et ubi esset pro capto materiae administrandae efficit. Commentum Philoponi. Lucretius hoc argomento utitur ante Philoponum. Corpus in orbem versum necessario infinitum esse. Geometer metaphorice utitur motu. Infinitum, extra quod semper est accipere. Intervallum et numerus cur dicatur inferus. Caelum convertitur, ergo non est infinitum. In infinito nullum medium. Neque recta linea contendit ad infinitum, cum omnis linea rect[is]<a> binis punctis concludatur. Infinitas non agnoscit mensuram. Infinitum immobile introduxerunt An<ax>imander, Melissus, Xenophanes, Seleucus. Geometrica motibus adhibit<a> effici physica. Infinitum converti in orbe nequit. De finito potest avelli infinitum quia continuum. De vere finito nunquam adimitur infinitu<m> effectu. Infinitum moveri non posse. Infinitum tempore finito decurri non posse. Infinitum moveri non posse tempore finito. Quem[o]admodum linea non potest essa infinita nec planities nec circulus, ex definitione lineae et super<fi>ciei Si circulus non est infinitus, neque conversio. Geometrae para[r]<l>ella procurere in infinitum. Tria genera metiendi. Circulum et spheram non esse infinitam. Nullam figuram infinitam esse. Infinita linea vere concipi non potest. Lineae infinite nullus usus. Nullam figuram confici ex linea infinita. Omnem superficiem, omnem circulum finitum. Nulla quantitas actu infinita, sed potentia. Quantitati infinitas competeret si esset. Infinitas non est neque in genere neque in specie, cum sit contrarium privans. Quantitatis propium est metiri, infinitum nihil metitur. Privatio non per propiam speciem, sed per illam sui habitus conficitur. Dimensio interminata materiae aeterna non est, cuius author fuit potius Plotinus quam Aristoteles: nihilominus barbaries tanquam aristotelicum dogma eam sequitur. Si caelum interminatum est et in orbem movetur, infinit[o]<um> finito tempore percursurum. Plato posuit duo infinita, sive crescat sive minuatur aliquid. Si tempus finitum est quo circumversum est, et moles cursum confecit finita. Pythagoreorum schola caelum finitum habuit. Ptolomens tertio capite primi libri. Centrum supremi orbis geminum esse, propium et commune. Era[s]tosthenes uni gradui celesti septingenta stadia respondere docuit; Marinus, cui assentitur Ptolomeus, quingenta subiicit. Infiniti ad libitum est ratio, si res infinita volontarie agit. Motu, locis, facultatibus: tribus mediis molem elementorum docet esse finitam. Vel potius quattuor: tempore. Molem elementorum finitam esse a locis et a motibus ostendit, sed a motibus praesertim. Quorum corporum finiti motus, ea finita: motus a medio vel ad medium finiti. Ab infinito corpore hostili omnia finita [com] consumptum iri. Si loca finita, et corpora. Loci conditio, ut contineat. Contrariorum si unum est finitum, et alterum. Motio per infinitum spatium infinita esset. Si gravitas non est infinita, nec corpus grave. Eadem ratio de levi. A facultatibus elementorum, gravitate et levitate, corpora finita demostrat. Si infinito corpori finitam gravitatem tribueris, tria sequuntur absurda. Parem esse finito et infinito gravitatem, immo maiorem finito etc. Tertium absurdum: inequalium magnitudinum par pondus. Parem proportionem magnitudines et gravitates subeunt. Plato in Parmenide maius descripsit quod plures habet mensuras. Mensura debet minima esse in eodem genere, ut decimo Met[h]aphysicorum. Minus metitur maius: iccirco celerrimus motus caeli tempus est et aliorum mensura, minimum unciae in ponderibus, unitas in numero, minima moles in dimensione, diesis in son[um]<o> et cantu. Secundum absurdum inauditum et incredibile: maior pondus finiti quam infiniti. Gravitas, pondus, levitas partim in cathegoria quantitatis sunt, partim in cathegoria qualitatis. Galenus multa asserta Aristotelis graviter et iure reprehendit. Decipitur Philalteus: si concedatur primum absurdum, secundum sequitur necessario. Aristotelis ratio irrefragabilis atque indubitabilis, dummodo hoc supponatur, infiniti corporis finitam gravitatem et aliquam corporis finiti gravitatem finitam, aequalem. Non conducit Lucillus Aristotelem ad absurdum, sed quartum addit absurdum, scilicet infinitum in infinita sectione tandem sine gravitate remansurum. Petitio in principio. Non petit principium, nisi infinitam esse corporis continui divisionem: caetera necessario sequuntur. Ut pondus ad pondus se habet, ita magnitudo ad magnitudinem se habet, et permutando etc. Geometria magnitudines que commetiri possunt vocant rationales, quantitates quae non possunt cometiri irrationales. Quam proportionem gravitates inter se habent, eandem tempora. Si daretur corpus gravitatis inftnitae, moveretur in minimo tempore, quod non est. Non esse minimum tempus. Si daretur corpus gravitatis[tis] infinitae, tum moveretur, tum non moveretur. Analogian proportionem vertit Cicero in libelo de universitate. Proportio quid sit Gemina proportio in omni metiendi ratione, vel quantitatum aequalium vel inaequalium. Utitur phisicus proportione in motibus, spatiis, corporibus, temporibus; artes mechanicae in ponderibus, geometria in quantitate, arithmetica in numeris, musica in sonis. Proportio maioris inaequalitatis vel multiplex si maior quantitas ad minorem refertur, velut quatuor ad duo; proportio minoris inaequalitatis vel submultiplex si minor ad maiorem quantitatem confertur. Si confertur dupla gravitas ad dimidium tempus, non erit porportio etc. Nulla proportio finiti ad infinitum vel innfiniti ad finitum. Omnis proportio aut multiplex aut submultiplex et nulla cadit in infinitum. Non esse infinita<m> gravitatem, quia simul moveretur et non moveretur. Ex hoc loco Aristotelici arripiunt Deum non esse infiniti vigoris, quia simul moveret et non moveret. Deus e<s>t infinitae potentiae, sed non movet caelum pro facultate sua sed pro habilitate caeli: iccirco finito tempore circunifert primum globum. Melissus asserebat infinitum immobile. Corpus intellectile extra mundum. Mundi innumerabiles, mundus ex infinitis atomis. mundus ex infinito chao, mundus divinus, mundus archetipus. Apud scholam pythagoream Architam, Timeum, Parmenidem etc. Corpus infinitum pingi et describi non potest. Corpus infinitum implicat contradictionem: omne corpus tribus dimensionibus terminatur. Theodorus Gaza homaeomerum primus vertit similare. Thesis et hypotesis aliter differunt <apud> dialecticos, aliter apud rhetores. Infinitum ferri non potest. Infinitum a finito non perpeti nec agere in finitum, neque pati ab infinito neque in infinitum agere. Infinitum ferri non potest a finito. Omne sensile corpus aut patitur aut efficit aut utrumque: caelestia efficiunt, caduca utrumque obeunt. Nulla proportio infiniti ad finitum. No[m]<n> omne[m] principium vim agendi habet, nec unitas. nec punctum. Corpus geometricum sensile comune est, siquidem magiutudo sensile. Extra caelum nullum corpus intellectile: si extra, ergo in loco; si in loco, sensile. Extra caelum non est locus, ergo nec corpus sensile. Platonice extra cardines mundi fingitur mundus archetypus. Extra et intra significant locum. Haec ratio ex Parmenide Platonis. Immensa debetur immenso et immenso immensa. Absurdum duo esse infinita, corpus et vim. Plato decimo Legum animum et Deum se movere, caetera ab alio. Aristoteles nihil eiusmodi se movere, nisi nomine motus pro vita abutetur. Leucippus et Democritus secuti Mochi Sydonii atomos infinita principia decreverunt. Mochus Sidonius ante res troianas fuit. Omnes atomos graves existimarunt, sed diversae naturae. Atomi figurae prefinitae. Absurdum infinitum diferre figuris. Epicurus. Si atomi deorsum declinant cur per infinitum declinent. Si atomi graves et leves, vel medium vel extremum universo. Infinito nullus est locus, ergo nec initio atomorum. Unum esse mundum nec alium esse vel sensilem vel archetypum, more Pyt[g]<h>a[h]<g>orae. Petit fere sex. Ex sex postulatis argumentum conficitur: si partes alterius mundi sunt eiusdem naturae ad hunc nostrum mundum convolaturas. Quicquid movetur e quodam definito ad quidpiam diversum specie pergit. Coniectura admonet finitos esse motus elementorum, siquidem cum appropinquant locis eis celerius contendunt. Si elementa vi ferantur ad propia loca, maior moles segnior esset, at contra cernitur. Phil[i]<o>sophi qui plures existimarunt esse mundos. Plato in Timaeo duplicem mundum constituit: unum intellectilem, exemplarem alium. Aristoteles plures sensiles confutat, archetypum non laudat. Gymnosophistae apud Indos unum aeternum habuerunt in annalibus, de quo Alexander ad Aristotelem, etc. Zoroaster etc. Socrates ex unitate exempli cogit unum. esse mundum. Idem ex connexo probat. Tertia ratio socratica quam Aristoteles usurpat, mundum constare ex omni materia. Galeni libellus de historia philosophica. Plinius, Cicero. Si plures mundi, plures nature aut una omnes incubat plures. Vel. Ex Alexandro Aphrodiseo unum. uni contrarium intelligitur de motibus extremis, non mediis ut, si qui sunt, ad latera. Nulli motus simplices aut ab elemento praepotente sunt ad latera, nisi nostri corporis responso. Nisi mundi essent eiusdem speciei, aequivoce dicerentur hoc nomine. More platonico usus est verbis ideis. Motus animalium nec vi nec natura sed anima efficiuntur. Saxum proiectum deorsum vi fertur. Si sol acciperet orbem Saturni etc. Animalia naturaliter moveri motibus contrariis. Naturalius quiescere in suo loco quam ferri ad suum locum. Mare fluit et refluit, ignis ad austrum atque ad septentrionem fertur, qui sunt motus contrarii. Adamas a magnete ferrum abstrahit. Nil in suo loco grave esse. Mundi si plures essent, essent diversi generis. Motus elementorum extra loca non esse phisicos, ex Philopono, et magis naturalem esse quietem. Animalia natura ince[n]dunt. Astra non ex se moventur nec manent propie. Motus fluxus et refluxus sunt potius in loco quam ad locum et mari conveniunt e supero astro, revolvi igni competit circumdato. Gravitas duplex habet of<f>icium: gravitas extra propiam sedem ministra est motus, in propria sede quietis. Motus non accipiunt nomen a terminis a quibus, sed ab iis ad quos. Non esse plures mundos nec specie nec numero. Corpora eiusdem speciei ad eundem inferri locum specie et numero, etiam si corpora numero discrepent. Si aliquis affirmaret posse concurrere ad eundem locum specie non numero, ocurendum. Elementa cuiusque mundi esse eiusdem naturae et speciei, perinde ac essent partes huius mundi. Si partes animalis unius non ferunt ad partes alterius nec cor unius ad cor alterius, ita duo mundi esse possunt. Duplex responsio: animalia non natura solum sed anima reguntur; partibus animalium initio suae constitutionis non fuit datum moveri ad loca. Conversio quodammodo habet opposita. Motionem ad opposita atque ad finita fieri. Quicquid movetur ab aliquo ad aliud diversum specie traducitur. Quicumque motus inter specie diversa, finitus. Libro quinto auscultatorio: morus diversi genere, diversi specie, diversi numero. Omnem motum effici inter contraria: caelestem quoque habere [habere] opposita, quae diametro absunt. Motum effici inter opposita et finita et necesse est dari aliquem terminum motibus. Coniectura. Pondera citius ferri proxima medio. Si motus infinitus esset, celeritas infinita esset; si celeritas infinita, gravitas etiam et levitas. Hipparchus de motu proiectorum. Celeriores motus naturales prope loca, quoniam corpora in hista perficiuntur, ex Alexandro. Pondera non effici graviora prope loca, contra Alexandrum: nam uncia par semissi fieret, si hoc esset. Iamblicus et Syrianus propinquiora loci<s> celeriora esse dicunt quia minus habent impedimenti. Alii confugiunt ad similitudinem loci et mobilis, qua mobile roboratur. Alii sympathiam asserunt esse inter locum et rem locatam. Elementa non estrudi. Elementa estrudi, vetus opinio Stratonis, Epicuri, fortasse Empedoclis. Quatuor partes philosophiae. Quarta omissa a Cicerone, haec est rerum comunium et divinarum. Unum movens ceu finis, ex Alexandro. Verba Aristotelis nota. Cum movens primum sit unum ratione et numero, quod semper motu agitatur et continue unum erit, unum igitur caelum. Aperte Aristoteles ab uno immobili asserit caelum unum moveri. Necesse est unum esse caelum. Cum tria extent elementa corporea, tria item loca. Tria tantum elementa genere, specie duo adduntur. Vere elementum est materia prima, septimo Phisicorum, ad calcem. Extra mundum nullum corpus sensile, nec caelum, nec inane, nec locum, nec tempus. Quicquid formam habet in materia, id multiplex est et fieri potest: universi forma in materia. Formam non fieri multiplicem quum obtinet omnem materiam. Hoc non accidit in mundo quoniam constat ex omni materia. Anaximandri opinio, Heracliti, Democriti, Epicuri, Metrodori. Pythagoras italicae philosopiae primus, Thales ionicae. Interest inter circulum et hunc circulum. Quicquid formam habet in materia[m] multiplex est. Aliud est formae natura. qua forma est, et aliud cum est in materia. Mundus archetipus solus est et unus, sed hic noster effici multiplex potest. In spherae vel circuli definitione non includitur materia. Mathematicus non comprehendit materiam in definitione. Naturalis comprehendit materiam in definitione. Materiam esse individui causam. Forma est res obiecta intelligentiae, solum forma in materia est sensilis. Cum caelum sit sensile, erit in numero rerum singularum. Non est eadem natura huic caelo et caelo simpliciter. Caelum simile phenici. Forma sensilis fit ob mistionem materiae, cum antea esset intellectilis. Mundi molitio et machina in mente artificis uti forma et materia. De sole et luna fieri demostrationes, primo De posteriore resolutione. Pythagorei, Pyrho, Heraditus. Cratylus nullam de his stabilem. dicunt esse scientiam. Socrates contra Cratylum statuit idearum esse definitionem et scientiam. Asistoteles non potuit defendere rerum firma<m> scientiam nisi comunia asseverasset: haec non separavit ab individuis. Bene dixit Aristoteles in tertio De anima, si essent ideae Platonis non esset opus intellectu agente, cuius est opus seperare phantasmata. Genus formarum duplex ex scriptis Platonis. Si intelligentia et opinio sunt duo genera, necesse est species esse huiusmodi. quae per se sint et intelligentia comprehenda<n>tur. Uterque Plato et Aristoteles comunia affirmat, sed ille separat ab individuis locatque in Deo, in materia, in mente nostra; a<t> vero Aristoteles non abstrahit, sed reliquit [in] ea in suis individuis. Astra innumerabilia quia non capiunt totam materiam. Sol unus et vagae stellae quia suam naturam universe complent. Caelum non quadam materiae parte, sed ex omni constat materia: caelum ex omni phisico et sensili corpore constare. Ex Timeo mundum constare ex omni materia. Forma universi non est eius figura. Forma mundi in materia aut incognita est aut anima est. Ad unum exemplar plures potius mundi effici debuissent. Deus, sol, mundus, qualia sint comunia. Quot modis dicatur caelum. Caelum appellatur quod continuum est. Caelum non propie continuum. Orbes concentrici in uno centro aequales esse non possunt. Nisi caelum esset continuum, inane interceder<e>t inter orbes. Aristoteles primo Meteorum continuum inferum mundum superis conversionibus tradidit. A definitione continui probat celestes orbes non esse continuos. Vinculorum pulcherrimum proportio ratioque alternae comparationis. Solida non uno sed duobus mediis copulantur. Aristoteles secundo De generatione simbola, qualitate iungi elementa. Alexander Aphrodiseus ubi Aristoteles dixit mundum inferum continuum supero, interpretatus est pro continuo attiguum etc. <T>ota moles ex omni corpore phisico constat. Vetustissimum decretum Pythagoreorum a quo descivit Democritus, qui immensum inane extra molitus est. Idem mundus naturae opus et ipsa natura, ex Plinio. Partes pertinentes ad integritatem vocat materiam mundi. Mundi materia bipertito. Materia prima non est pars integritatis, sed materia secunda, idest elementa. Primo et octavo Metaphisicorum, cum prima materia tum alia secunda designata atque impressa sit, gemma dicitur. Universum. constat ex omni corpore phisico tanquam ex materia secund[o]<a>. Aegyptiis quatuor elementa placuere ut quaedam sexus maris, quaedam sexus feminae, ex Diodoro Siculo. Si plures figure corporum quam quinque, plura corpora. Aristoteles non figurat elementa propiis figur[u]is, sed capiunt formam continentis. Universi materia corpus naturale et sensile. Hunc eternum ad nullius similitudinem conditum Aristoteles censuit. Extra caelum nec corpus nec locus nec inane nec tempus. Ubi non corpus nec locus nec inane nec tempus. Stoicus binis impulsus argumentis inane circumdedit elementis. Inane privatio. Chrisippus de inane extra mundum cum Epicuro consentit. Infinitus spiritus extra, ut mundus respiret. Philoponus stoicum laudavit. Tempus una cum caelo factum, ex Timeo. De vita Dei optimi maximi decernitur duodecimo Metaphisicorum. Aion quasi aei on. Tempus imago eternitatis mobilis. Aeternitas permanens rerum status. Aeternitas Deo tributa, aevum divinis et bonis mentibus, tempus rebus caducis etc. Vel Deo sempiternitas, aeternitas mentibus, aevum diuturnis. Hesiodus secula decantavit. Omnis caeli finis aeternitas est. Theophrastus de natura conquestus. Ephemerum animal apud Hipanim fluvium. In encycliis de rebus divinis proditum quod omne divinum immutabile, ut sit omne primum et supremum. Tria genera scriptorum Asistotelis: auscultatorium, exotericum, sintagmaticorum. Sophistae. Sophista est lucri cupidus. Sophista multiplex. Duo genera sophistarum. Propie sophista in captionibus versatur. Sophista phantastici generis. Aristoteles, De ludo sophistarum: sophista larva est ad fallendum. vel histrio. Theologi de infinita, potestate Dei innumerabiles mundos ab eo effici posse invulgant. Quisque ex sua omni coag<me>ntar[a]<e>tur. Democritus Abderita atheus, Leucippus, Empedocles, Parmenides eleates. Zeno, Socrates, Plato pietatis patrocinium suscepere. Aristoteles vocatus in iudicium apud Hierophontem sacerdotem, aufugit in Chalcidem. Universum ortum esse et non interiturum, ortum et interiturum. Illi rursum restaurari , alii nilum in nihilum abiturum sine spe restaurationis. Argumenta in Platonicos. Defensio Xenocratis. In Empedoclem et Heraclitum. Phisica opinio invasa. Quidam fuere qui universum ingenitum arbitrati sunt interiturum. Universum ingenitum periturum, universum genitum sempiternum fore, universum nec genitum nec dissolutum iri, universum genitum interiturum. Katadikazesthai quid sit. Heremodicium apud Iustinianum. Parum valere sententias ex heremodicio et plerumque rescindi. Citatio est de iure divino et naturali. Empedocles non de caelo sed de mundo vicissitudinem cecinit. Syrianus et Iamblicus in Alexandrum animadvertunt et commenti sunt fore sermonem de caelo eterno. Nisi mens numeret, tempus nullum est. Aeternitas divinis mentibus substantia est. Tempus accidit caelo. Nullum corpus ex se esse, sed afiunde originem trahere, platonicorum dogma. Empedocles, Heraclitus vicissim mundum effici sentiunt. Theologi et poetae mundum cecinere conditum et conflatum. Xenophanes Colophonius, qui mundum ingenitum et aeternum fore arbitratus est, inter phisicos <non> recensetur, propterea quod de illo omnem sustulit mutationem; non Parmenides, non Melissus, inficiatores ortus et interitus rerum. Theologi christiani. Theologi gentium. Homerus e Thety et Oceano mundum gignit. Hesiodus mundum ex chao et amore genitum cecinit. Prima dispositio orbium celestium ex Iulio Firmico. Planetae in ortu mundi in suis domibus fuere. Thales, Hippon, Anaximandri <opinio>, Anaximenes, Democritus, Anaxagoras, Pythagoras, Empedocles, Galenus , Cicero. Sex causae a Socrate afferuntur. Nullam corpoream coagmentationem fieri ex se. Quicquid sensum et opinionem movet, gentu[s]<m>. Mundum ortum et genitum, tum quia corpus, tum quia cadit in sensum. De effectrice causa et exemplari Piatonis socratici. Causa finalis, bonum: bonus erat etc. Materia fluitans. A Deo sempiternus conservatus. Mundus seipsum amicitia concordi complectitur. Voluntas Dei primissimum vinculum. Nec Ch<r>istiana religio funditus caelum evertit. Astronomorum sententia. Empedocles antiquior Parmenide et magister Gorgiae. Mundum igne consumi et denuo reverti, opinio Heracliti. Heraclitus antiquior Empedocle, cuius auditor Pythagora<s> etc. Plato non prodidit mundum genitum sed fieri semper et gigni. Simplicius, Proclus Diadochus, Plotinus. Cicero, primo volumine De natura deorum, Platonis sententiam redarguit. Quid sit immutabile. Attestante Diodoro Siculo, gemina Aegyptiorum. de mundo sententia. Alexandri, Galeni sententia de anima. Omnem animi vini temperie dissolvi. Annus magnus. Animus non retinet initium aliter se habendi. Speusippus, Xenocrates. Aristoteles ambulans disputabat in Liceo. Inter. lustinianus, primo Pandectarurn. Acadernici. Sententiae Academicorum tripertitae de opinione Platonis. Plotinus et Proclus mundum dicunt sempiternum sed genitum semper, cum semper fiat a Deo tanquam lumen a sole. Tria rerum. genera descripsit Plotinus: rerum quae semper sunt; rerum quae semper fiunt, tempus, motus; earum quae fiunt et sunt. In tertio mundus. Proclus Diadochus Plotino assensit, Philoponus refragatus. Phaedo: liber Anaxagorae, mundum ex chao et mente conflatum. Hesiodi sententia mundum ab amore et chao confectum: amorem non esse nisi bonitatem Dei optimi maximi Chaldei e<t> Babilonii, Hebrei. Barbarum argumentum, fore ut natura contingens in necessitatem revertatur. Platonice mundus non habuit initium in tempore sed in eternitate. Vicissitudine non oriri mundum neque interire, sed mutari. Geminus ortus et interitus: substantiae, accidentium. In vicissitudine substantia orbis non interit, sed ordo. Vicissitudo est alteratio. Ortus mundi discordia, interitus concordia. Concordia causa confusionis, discordia distinctionis. Aristoteles non fuit primus author aeterni mundi, sed aeterni ordinis. Dogma incertum cui tribuendum perficit quadriipartitam divisionem. De significationibus ingeniti. De significationibus ingeniti: impossibilis, etc. Perpetuum propie id quod nulla ratione nasci potest. Potentia cognomen habet ab excessu et dignoscitur ex eo quod summe facere potest; impotentia summo determinatur. Alii minimo definiunt <im>potentiam. Potentia non terminari maximo sed minimo, secundum id quod cui sub sensum it. Excessus geminus, aut rei aut facultatis. Iussit Plato a sole ad aquam convertendum esse aspectum. Latius vagatur mendacium quam adinaton. Mendacium duplex, ex subiectione et simpliciter. Ingenitum et genitum, caducum et perpetum multipliciter dici. Deceptio fit in his quae multipliciter dicuntur. Dialecticus habetur tanquam deus. Triplex ingeniti significatio. Tactio et motio ingenita dicuntur a Platone in libro de summo bono, et a Plotino. Platonici dicerent universum ingenitum, quia non phisice conditum est a Deo. Theologi creatum confitentur sed ingenitum: quicquid enim creatur non vere gignitur. Primo modo dicitur ingenitum cum quidpiam sine ortu et mutatione est, quod ante non erat, veluti motio et tactio. Adinata duppliciter fieri. Aristoteles tacitus omisit ingenitum pro eternum. Platonici distinguunt ingenitum in id quod [a] non <a> causa ac quod non in tempore nec more phisico genitum. Sphaerus Empedoclis absque generatione impropie genitus. Plato in Timeo impropie usurpavit nomen geniti. Taurus platonicus quatuor ortus, generationes, recensuit. Porphirius et ipse quinque modos expressit. Caducum bifariam: aut quod interit, veluti homo, aut quod non interit[um] et potest interire, ut caelum. Ex Aristotele aliquid sine mutatione effici et interire. Contra, nihil effici sine mutatione. Parmenidei et Melissi fautores iniquum iudicem Aristotelem experti sunt. Aliquid esse caducum sine mutatione, ex Aristotele. Tactio duorum sine mutatione utriusque fit. Motio conficitur sine mutatione. Sensuum et ingenii cogitationes sine motu propie perfici. Mens homine accedit et recedit sine motu propie. Lumen ifluminat sine sui mutatione. Mutatio est energia et perfectio rei mobilis. Aristoteles intelligit aliquid fieri sine mutatione. quae est perfectio rei mobilis et propie. Perpetuum maxiine propium quod, cum existit, non potest interire. Maxime propie perpetuum quod, cum existit, non potest interire. Mundus suapte natura caducus, platonice non dici potest perfectus. Ingenitum propie. Potentiam decet excessus fine decerni. Uberius nono Metaphisicorum codice. Gemina potentia: una efficiendi, alia patiendi; una ob formam, alia ob materiam. Efficiendi potentia, summo quod potest statuenda est. Finita vis et finita potentia decernun[nu]tur summo, infinita infinito decernitur. Duplex eccellentia, alia rei obiectae, alia facultatis. Anaxagoras ab excessu nomenclationem rebus ascivit: potentia a fine summo nomenclationem trahit. Facultatem summo decerni, sed sciri minimo. Potentiam. non sciri minimo. Ex Graecis et barbaris impotentia decerni minimo. Impotentiam decerni maximo sed alio modo ac [im]potentia. Impotentiam summo decerni sed negatione. Bifariam impotentia decerni, summi negatione et minimo. Summum sive potentiae sive rei. Vis sentiendi non summo sed minimo decernitur. Plinius, septimo Naturalis historiae. Natura est tam maximo quam minimo defìnita. Geminus excessus, unus rei, alter facultatis. Naturam definitam esse maximo vel minimo, sed cum disiunctione. Tempus praefiniendum gerendis et gestis rebus, vel potius rebus quae sunt in omni categoria. Non idem esse falsum et quod fieri nequit: possibile et impossibile tum verum tum falsum esse, sive simpliciter sive ex suppositione. Si sempiternum esset caducum, duo contradicentia essent simul ex definitionibus caduci: caducum est quod aliquando esse non potest. Sempiternum non esse genitum, ex descriptionibus genit[um]<i>: genitum est quod aliquando non fuit. Sempiternum non esse nec caducum nec genitum ex hac regula: quoties medium competit subcontrariis aut uni contradicentium, non alteri competere. In hoc libro et in priori resolutionum ostendit universalem negationem in se reciprocare. Nullum genitum et caducum sempiternum: ergo nullum sempiternum genitum vel caducum. Quid propie asseritur ingenitum et perpetuum. Caducum et genitum reciprocari. Caducum et genitum reciprocari. quoniam consentiunt huic medio termino: aliquando esse, aliquando non esse. Decem argumentis nullum ingenitum periturum et nullum genitum perpetuum fore ostendit. Tria tempora: ex omni parte finitum; ex omni parte infinitum; ex altera finitum, ex altera[m] infinitum. Quod neque finitum neque infinitum, propterea non est praefixum tempus. Cuique rei praefixum summum tempus sive <in>finitum sive finitum; si esset aliquid ex una parte finitum, ex altera infinitum, non cuique praefixum esse summum tempus. Si finitus esset mundus ex altera parte, ex altera infinitus tempore, duo contradicentia simul. essent vera. Quod a casu vel fortuna est, non a natura existit: caducum semel esse et genitum a casu existit, ingenitum et perpetuum non a casu nec a fortuna esse. Semel genitum vel semel interiturum, cum semel vel raro fiat, fortunae ascribitur; ingenitum semper, ergo naturae tribuitur. Si ingenitum. esset caducum haberet potentiam ad contradicentia, quae si ad effectum redigatur simul contraria essent. Decem et octo argumenta contra platonicorum et stoicorum dogma, mundi eternitatem ex utraque parte asserit. Duodeviginti conscripsit Proclus Diadocus pro tuenda eternitate mundi: platonice asserunt mundum eternum tempore non semel gigni sed semper gigni. Si sempiternum esset caducum simul esset et non esset. Aristoteles arguitur a Plotino praetermisisse hanc significationem geniti: quod est semper et fit. Plutarchus, Severus et Taurus, altera in Academia testantur mundum aliquando coepisse, nunquam defuturum. Potentia traslata ad effectum faceret ut simul esset et non esset. Motus caeli et tempus, quae sunt aeterna secundum Aristotelem, deficiunt partibus. Genera et comunia caduca sunt partibus, eterna tamen. Elementa universa sempiterna, partibus pereunt. Humani generis animus sempiternus et potuit non esse. Omnis vis finita in magnitudine finem habet. ex octavo auscultatorio. Aurum quod dissolvi[t] nequit, testibus opificibus artis, eternum, idem caducum, quod constat ex materia. Mundus, non incluso Deo nec ulla vi motrice ab authore in hac parte declaratur eternus, sed haec moles est finita, ergo vis eius caduca per se. Nonnulli caelo et mundo potentiam patibilem aeternam vel mobilem [caelo] attribuunt, attamen non effectricem, quam in libris octavo auscultatorio et duodecimo sapientiae negavit Aristoteles in magnitudine finita posse consistere. Alexander Aphrodisaeus caeli eternitatem et mundi a Deo statuit proficisci tanquam a fine, oblitus dogmati[ci]<s> peripatetici. Utrumque caelum et mundum existere sine materia et sine potentia ad contradicentia necnon sine contrario Averroes asseruit, sed tu considera quomodo id de mundo sit verum. Aristoteles motum celestem a motrice vi conservari voluit, mundum non ab illa nec a Deo. Alexander censuit a Deo et supremo fine mundum infinite substineri. Quicquid. in se non concludit initium interitus non desiderat aliunde conservari: hoc ex Averroe dictum contra Alexandrum et Avicennam verum est, si mundus non potest perire nisi ex causa intrinseca. Sed maior dumtaxat vera est, minor fortasse falsa, scilicet nec caelo nec mundo esse initium corruptelae. Duplex vi[x]<s>, alia semper permanendi, alia infiniti vigoris qua posset mundus in istanti moliri. Hanc octavo Phisicorum negat Aristoteles esse in mole finita, non hanc semper permanendi: nunc vere non loquitur de vi motrice, sed de statu universi. Centrum terrae non est semper idem numero. Caducum est quod tum est et postea perit aut perire potest, sic ut non sit; genitum quod ante potuit non esse aut non fuit. An sempiternus gigni queat. Sempiternus mundus semper gignitur et fit a Deo ceu lumen a sole. Motus et tempus eternum et semper fiunt, materia eterna et semper fit, mundus inferior eternus et semper fit. Umbra semper efficitur, qua semper terra officit soli; fluxus et refluxus maris. Non idem querendum, sed an sempiternum semel gigni possit. Ordo semper fuit: ne inordinata sine ordine esse possunt, quia si unum contrarium et reliquum. Definitio: inordinatam esse privationem et postea fuisse ordinem; semper, sed in Dei mente. Aristoteles non potest recusare mundum inferum eternum esse atque effici semper. Inordinatum tempore praecedit ordinatum, sed ordo prior natura <in>ordinato. Ambae contradicentes, scilicet contrarium, quadrant caduco et genito, quod sempiterno competere non possunt Non semper esse, non semper non esse. Medium contrarium et medium contradicentium, scilicet contrarium: nam contradicentes inter se non habent medium. Medium inter duas contrarias prepositiones est alia quo consentiunt ambae contradicentes, scilicet contrarium, quod tum potest esse tum potest non esse. Sempiternum cum utoque reciprocat, cum ingenito scilicet et perpetuo. Celestem motum esse ingenitum et non existere, quia semper fit. Materiam esse ingenitam et non existere. Materiam et motum existere ob aliud. Ingeniti et perpetui propiae significationes. Si reciprocantur ingenitum et perpetuum, etiam sempiternum cum his reciprocari. Si non se mutuo consequitur ingenitum et perpetuum, necesse est ut nec ingenitum nec perpetuum sit sempiternum. Reciprocari ingenitum et perpetuum ex eo ostendit quod genitum et caducum reciprocantur. Contrariae: semper est, semper non est; medium quod tam esse potest quam non esse, in quo consentiunt [medium] <genitum> et caducum. Caducum et genitum medium per negationem eius quod semper est atque eius quod semper non est. Vi cogit contradicentium ingenitum cum perpetuo reciprocari. Omnis argumenti vis versatur in reciprocatione geniti et caduci. Alexander id revocavit in dubbium, quia non est eadem ratio caduci et geniti. Non esse idem genito et caduco esse et non esse. Genitum eet caducum esse contraria, contraria non mutuo se consequi, immo cum unum est alterum esse non potest. Mundus unus specie et individuus. Potentiam non esse praeteriti sed futuri, ergo genitum non habet potentiam ad non esse, ergo perpetuum. Genitum caducum esse quia in se habet unde interiturum sit, habet materiam, habet contrarium, habet potentiam redeundi ad prist[r]inum statum. Omne quod potest gigni potest interire, sed non e contra, quia potentia non est ad praeteritum. Quod dissolutum est potest denuo gigni. Ratio aristotelica valet de mundo et de quocumque est unum specie et numero. Non quaecumque reciprocantur eandem habent definitionem, nec quorum eadem definitio haec retrocedunt. Generatio interitui contraria et genitum contrarium caduco. Hoc negarem genitum, qua genitum, caduco non esse contrarium. Quod est unum numero et specie, redeundum et illi. Nullam esse rationem cur genitum magis in uno quam in alio puncto gigneretur. Idem de caduco. Tempus non conflatur ex punctis. Si non in uno magis quam in alio puncto aliquid potest gigni vel interire, tempore infinito habebit potentiam oppositorum, qua traslata ad effectum, simul erun<t> opposita. Si prior est potentia quam rei effectio, quod ingenitum erat, idest nondum genitum, simul haberet potentiam existendi et non existendi. Si caducum potest non interire, semper simul erit caducum et perpetuum in effectu. Ex duodecimo Metaphisicae natura peritura non potest ab alio, sempiterna effici, ne quod aliter esse potest fiat necessarium. Si mundus suapte natura caducus non dissolveretur, simul haberet potentiam existendi et non existendi infinito tempore. Nisi mortale periret, mortale esset perpetuum effectu, et natura contingens verteretur m necessariam. Si mundus suapte natura moribundus a Deo servaretur, Deus naturae infestus et inimicus esset. Responsiones: motum suapte natura caducum et periturum conservari a movente et simul habere potentiam existendi et non existendi infinito tempore. Omnis facultas in corpore finito non est infinita neque vigore neque tempore, sed aliu<n>de accipit sui conservationem. Non omnis potentia traducitur ad effectum, si a maiori impediatur: exemplum de marmoreo pondere in summo arcis. Platonem non statuisse mundum caducum semel, ut ei ascripsit Aristoteles: sed cum anno magno astrologorum restituendum esse. Si mundus semel genitus est vel semel interiturus, casu videtur genitus etc. Nullum casu vel fortuna perpetuum. Nuflam potentiam esse ad praeterita. Contra eos qui potentias et opposita contendunt esse in diversis temporum spatiis et non simul. Si quod genitum est potest esse perpetuum, haberet potentiam non essendi vel ad praeterita vel ad praesentia et futura: non ad praeterita, quia nulla potentia est praeterito; non ad futura, quia simul haberet potentiam existendi et non existendi infinito tempore, ex definitio<ne> geniti vel caduci. Supremum et decimum octavum argumentum e phisicis orationibus. Argumenta decem et octo universe fere. Phisici gemitum et interiturum mundum non semel sed saepe, alii fortuna, alii discordia, alii igne opifice putaverunt. Invocatio divini numinis. Quid sit quod gignitur quidem neque est unquam. Hoc modo Plato in Timeo. Apud Aristotele<m> genitum dicitur quod non fuit prius et postea est etc., carte 200. Timeus animum corpore seniorem efficit. Taurus platonicus. Concilium inter Aristotelem et Platonem. Aristoteles et Plato non possunt conciliari. Si Plato mundum genitum, idest dependentem a Deo intellexisset, cum subdit nunquam illum interiturum, debuit intelligere nunquam postea dependentem. Quomodo Proclus et Porphirius mundum genitum intellexere: aeterna propie non habent causam efficientem. Unum principium omnium. Plato non quaesivit an mundus haberet causam, sed utrum habuisset exordium temporis. Proclus et Plotinus et<e>r<n>um mundum genitum affirmant, idest conditum suis partibus. A bonitate opificis, a similitudine exemplaris, ab immobilitate Dei, ab eternitate temporis, a connexione, ex eo quod Deus sit causa in effectu et semper cum re ipsa effecta. Deum non esse causam in potentia, sed in effectu. Exemplar et imago ad se invicem referuntur, ergo si unum aeternum et alterum. Ab anima mundi, ex eo quod non habeat contrarium, ex eo quod non habeat vitium, a motu circulari, ab eternitate materiae, ab eternitate materie et effectricis causae, ab eternitate partium, ab eternitate materiae, a similitudine exemplaris, ex eo quod omnia capiat, a voluntate Dei efficaciore, ex eo quod non sit interiturs, ex conditione rerum. divinarum. Proclus male decrevit de opinione Platonis in Timeo. Caeptum mundum ex inordinata materia. Plato censuit mundum conditum ex materia, theologi ex nihilo. Nullam corpoream substantiam esse ex se Plato censuit. Apud Platonem nulla coagmentatio indissolubilis, apud Aristotelem aliquod corpus indissolubile. Dissidium inter Aristotelem et Platonem de efficientia Dei: Deum necessario movere apud Aristotelem, apud Platonem voluntari[a]e. Theologi ideas admittunt: divus Augustinus in libris de Trinitate et alibi sequutus est ideas. Tres primarii platonici: Plotinus, divus Augustinus, Galenus. Voluntas dei maior potestate naturae. Non omnia orta occidunt, nisi quae ab efficiente phisico. Sempiternum, ex una parte habuisse ortum non in tempore, sed in aeternitate mundi exemplaris. Tempus sempiternum fuit conditum in ea eternitate. Tota fraus Aristotelis, quia sempiternum in tempore collocat. Mundus genitus ante tempus, si licet dicere ante abusive. Platonici dicunt, quod semper est aliquando esse, non tamen ita ut aliquando non fuerit. Theologi asserunt, quod est creatum a Deo posse redigi in nihilum. Plato: improbi esse evertere quod recte constitutum est. Nullum sempiternum genitum: volunt Platonici has propositiones reciprocari in tempore, non in eternitate. Caducum et genitum in tempore reciprocari, non autem in aeternitate. Genitu<m> in eternitate non est caducum in aeternitate, sed eternum. Deo placuit sine sui mutatione in puncto eternitatis mundum condere. Generationem phisicam praeit alteratio. Deus sine alteratione mundum generavit. Haec generatio differt a creatione. Deus omne boni causa efficit, ex Platone. Ex Aristotele, XII Sapientiae, sui gratia Deum omne efficere. Siene solstitium die medio nullam umbram iacit puteumque experimento factum totum illuminari. In Dei mente erat res que exemplar vocatur ante mundum conditum. Deus artifex voluntarius. Deus non mutatur in effectione, sed res mutantur. Tempus ortum in eternitate, una cum caelo. Proclus, qui se profitetur platonicum, non novit animam corpore antiquiorem. Anima est principium movendi semper se ipsam, non mundum. Nihil est quod Platonem magis arguat quam haec materia ordinata ante mundum conditum. Opus non est equale effectori. Sex classes. Scriptoris scopus. Caelum a caelato firmamento. Octo caelos Aristoteles et Plato, novem Ptolomeus et Hipparcus, decem posteriores ponere. Vetustiorem astronomia fuisse astrologiam. Astrologia traditur in quadripartitis libris de iudiciis. Astronomia in Almagesto. Hipparchus Rhodius. Thales Milesius primus divisit phisiologiam ab astronomia. Astronomiam quantitatem et qualitatem celestium cursuum promittere. Naturalis substantiam. caeli perscrutatur. Aristotelici eccentricos et epiciclos irrident. Theologicum doctrinae genus. Phisicum genus materiatas qualitates inquirit. Mathematicus formarum et motuum naturam ostendit, figurae insuper et magnitudinis etc. Cosmimetria de mundi mensura. Securior via dimetiendi terram. ex perspecta caeli mole. Cosmographia, disciplina describendi universi, et cosmimetrae mensuran[t]<d>i. Ptolomeus mille 22 stellas fìxas enumeravit in Alexandria urbe maritima Aegypti, septimo libro aeditionis magnae. Geographus, chronographus, topographus. Artium consensus. In caelo sex locorum et animalium partes. Duo motuum genera caelo. Figura. Fabulae. Bene erit sibi persuadere priscorum veros esse sermones. Epilogus primi in initio secundi. Omne, totum et perfectum idem esse. Variae de mundo sententiae. Aion. Gemina etemitas. Una Dei atque exemplaris, semper costans; altera fluens per tempora, quam Plato vocat aeternitatis imaginem. Secula ante mundum, sed non dimensa annuis cursibus, ex libro Ciceronis De natura deorum. Aristotelem in principio dicendi probabilibus fidere orationibus. Indorum sententia de aeternitate mundi. Alexander Aristoteli rescripsit. Motus caeli semper in fine, ex Meteoris. Quilibet punctus finis et initium. Caelestis motus continet reliquos motus. Non potest primum motus momentum esse. Supremum locum diis prisci tribuerunt. In caelo nulla violenta necessitas. Caelum converti mi orbem citra laborem. Plato a sempiterno cursu aethera appellat, Anaxagoras a perpetuo igniendi usu. Duo genera deorum antiquitatem recepisse. India extra Gangem hodie deos corporeos colit. Democritus, Epicurus et athei irridendi, qui caelum fortuna complent, diis orbant. Ponos. Nulla in caelo contumax natura neque rebellis. Que materiam contrarii capacem habent, violentiam patiuntur. Quod movetur repugnat moventi ne momento fiat motus, ex quarto Phisicorum. Figura volubilis aptissima conversioni, quae angulis caret. Quicquid naturaliter movetur, sine labore movetur. Amoiron. Deo moventi omnia illaborata. Multiplex necessitas, ex quinto Metaphisicorum. Caelum necessario movetur sed vi non cogitur. Atlantis fabula. Homerus tragicorum princeps, teste Platone in Thaeeteto. Atlas Libiae filius. Fabula nec vera nec verisimilia complectitur, historia vera, ars oratoria verisimilia prosequitur. Atlas apud Aristotelem in libello de motionibus est diameter sive axis spherae. Duplex Atlas, maior et minor. Atlas author spherae caelum fingitur substinere. Quae sit animata necessitas. Necessitatis fusus. Hasta et cuspis fusus necessitatis ex adamante. Omnia deorum plena, ex Thalete. Gemina animata necessitas, una ab Empedocle decantata, altera a Platone. Lumen tanquam columna Iris simillimum. Caelum delapsurum nisi a celeritate contineretur, ex Empedocle. Nullam violentiam perpe<t>uam. Anima Caeli a medio ad estrema extrinsecus circumfusa, ex Timeo. Caelum vi animae contineri, quod oppugnat Aristoteles. Caelum in globosam formam ab anima redigi. Si animus eternae violenter moveret, esset in perpetuo cruciata. Anima Ixionis fatum subiret. Ab eterno motu caeli sine labore, desumitur aeternitas caeli. Persae, Assirii, Chaldei theologiam divinationem appellaverunt. Zoroaster bifariam theologiam divisit: in una de diis immortalibus, in altera de praesensione rerum futurarum perfrui. Ludi. Persarum educatio. Nullam substantiam contineri loco nisi corporea. Nec Deus est ubique nec uspiam, immo nusquam. Dii aristo<te>lici orbium motores aeterni. Vetus sermo, universa tum ex Deo tum per Deum constituta fuisse. Dei certus et definitus locus in celsissimo, ubi sua actio evidentior existimatur. In orbe stellifero eum locat, octavo Phisicorum, et praecipue ad orientem et destram caeli. Theologi iubent Deum ubique adesse, phisice ubi actio evidentior. Phisice de loco Dei. Animae non sunt in loco per se, sed per accidens, vel ob aliud; mentes caelestes neque per se neque per accidens, vel ob aliud. Sophistae putant dici deos esse in loco ob operationem tanquam ob causam. Operatio non est causa cur sit in loco, sed signum. Retardari solent errantia quoties epiciclus defertur contra deferentem, quem excentricum alii vocant, alii egressae cuspidis. Caeleritatem primi mobilis obniti aliis atque esse tarditatis causam. Caelum lentius et celerius torquetur in orbem, quod astrologi demostrant in retrogressu planetarum et in solstitiis. Labor est impotentia prosequendi opus coeptum. Tertia classe expedivit caelo non esse contrarium, nec eius motui. Observatio Chaldeorum annorum quadrigenta tria millia usque ad Alexandri ascensum, ex Diodoro Siculo. Duplex quies, altera quae motui succedit, altera quae motui nititur: haec nullius laboris est argumentum. Esse deos suis in locis, non his circumscriptos sed praefectos. Pythagoraei in caelo solas duas positione<s> posuere, destrum et sinistrum. Non sine reprehensione, dubitatione Pythagoreorum, antipodas locat in supero, nos infero. A Pythagoreis fluxit oratio de destra et sinistra in caelo. Exteriorem traslationem Timeus eiusdem naturae, interiorem alterius nominavit. In genere principiorum ubi posteriora ibi priora: destrum et sinistrum posteriora supero et infero, ante et pone. Pythagoreos non concessur[um]<os> destrum laevum esse posteriora, siquidem sunt relata inter principia rerum. Ptolomeus secundo De iudiciis codice ortum locat in destro, occasum in laevo, meridiem in sublimi, septentrionem in imo. Ubi destrum et laevum, caetera reperiuntur, sed non e contra: in plantis superum et inferum, sed non destrum et laevum. Pla<n>tis superum et inferum solum. In perfectis animalibus, in quibus destrum et sinistrum, sunt et caetera. Zoophitis quatuor tantum, superum, inferum, ante, pone. Testaceis quatuor sola. Sensus in parte anteriori. Summum unde in singula membra alimentum digeritur, imum quo istuc pervenit. Radices in stirpibus stimmo sunt situ. In sensatis ante et pone, in mobilius destrum et sinistrum. Omnes dimensiones in perfectis corporibus. Superum longitudinis initium, destrum latitudinis, ante profunditatis. In caelo opposita. In caelo nec partes plures nec pauciores, quoniam nec plures diametri. Ante atque eius contrarium. Raro ambidester homo, nunquam faemina, testimonio Hippocratis septimo Aphorismorum. Destra plus valere in movendo, laeva in sustinendo. Sex positiones in animatis tantum. Quomodo dicatur destrum et sinistrum in aliis. Hominem omnium mensura, ex Protagora in Thaeteto. Destrum et sinistrum facultate[s], caetera et figura differunt. Inter principia referenda potius quae maxime differunt. Destrum et sinistrum constat ex similibus partibus: sinistra omnia imbecilliora; destrum magis calet, sinistrum magis riget. Si comunissima sunt principia, superum et inferum magis habent rationem principiorum. Principia non solum maxime comunia, sed maxime prima. Longitudo prior latitudine; superum principium longitudinis, destrum latitudinis; supera et infera prior ortu destra. Latitudo antiquior profunditate, quare destrum esse prius ipso ante, contra asserta. Quattuor illa, priores facultates. Sex positiones principia esse diversorum motuum. Socrates instit[i]<u>tum idearum a Puthagora accepisse. Simplicius putat Pythagoreos intelligere destrum bonum, sinistrum malum. Cur destrum initium motus. Si cor est in medio, vergit tamen ad laevam. An quia destra valentior. In rotunda figura non reperiri has positiones. Respondet intrinsecus contineri has vires ab orbe. Si motus caepisset, a destra initium habuisset. Longitudinem ab uno vertice ad alterum decemit, contra geographorum dogma. Plato de anima caeli scripsit, Aristoteles omisit. Dogma de cielo ex Aegyptiorum fontibus fluxisse. Pithagoras genus incorporearum rerum introduxit. Athei. Athei genus rerum intelligibilium despexerunt. Democritus male de numine meritus insulam Abderitarum obcaecavit. Caelum non esse animatum. Caelestia animata ex Epinomide Platonis. Caelestia mentem. habere. Ex Cicerone, ex Epinomide. Aristotelici et Platonici conveniunt de anima caeli, sed platonici unam posuere animam caeli et mundi, peripatetici plures et singulas singulorum.